۱۰ تیر ۱۳۹۹ ادمین ۰
به اشتراک‌ گذاری

تفاوت های ورق گرم و ورق سرد

ورق گرم و ورق سرد دو خانواده اصلی و بزرگ ورق­‌های فولادی هستند. این دو دسته ورق به دلیل تفاوت‌­هایی که در مسیر تولید آن‌­ها وجود دارد، به این نام‌­ها شناخته می­‌شوند. ورق سیاه st37  را می­‌توان پر مصرف­‌ترین نوع ورق گرم دانست. از دیگر ورق­های فولادی این گروه می‌توان به ورق st52 ورق A516 ورق A283 و … اشاره کرد. همچنین ورق روغنی در پر مصرف‌ترین محصول انواع ورق سرد است. از دیگر انواع ورق سرد می‌­توان به ورق گالوانیزه ورق رنگی و … اشاره کرد.

اما همانطور که گفته شد علت دسته‌­بندی این محصولات به دو گروه ورق گرم و ورق سرد به تفاوت در روش نورد آن­‌ها است. انواع ورق گرم به کمک فرآیند نورد در دمای بالا تولید می‌شوند و انواع ورق سرد به کمک فرآیند نورد سرد تولید می­‌شود. در ادامه جزئیاتی در خصوص این دو فرآیند آورده شده است.

فرآیند نورد گرم

نورد گرم به فرآیند شکل­دهی توسط غلتک اطلاق می­‌شود که بالاتر از دمای تبلور مجدد فلز صورت می­‌گیرد. تبلور مجدد پدیده‌ای است که در ریز ساختار فولاد رخ می‌­دهد و باعث تغییر مورفولوژی آن می­‌شود. به طور کلی ریز ساختار فولادی زمانی که مورد تغییر شکل شدید قرار می­‌گیرد، پس از قرار گرفتن در دمای بالا شروع به تغییر می­‌کند. در بالاتر از دمای تبلور مجدد دانه‌­های جدید جوانه زده و رشد می­‌کنند. مزیتی که پدیده تبلور مجدد ایجاد می‌­کند، شکل پذیری بهتر فولاد است. دمای تبلور مجدد فولاد وابسته به ترکیب شیمیایی آن است و از روی دیاگرام فازی آهن و کربن مشخص می‌شود. جهت آشنایی بیشتر با دیاگرام فازی آهن و کربن و جزئیات آن می‌توانید به مقاله مشخص شده واقع در وبلاگ آیرومارت مراجعه نمایید.

پیش گرم

به طور کلی دمای تبلور مجدد برای فولاد ساده کربنی بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ درجه سانتی‌گراد است. اما افزایش دما بیشتر از این حد فرآیند تولید ورق گرم را ساده‌­تر می­کند. افزایش دما تا جایی مقدور است که اکسیداسیون سطح فولاد شدت نگیرد. بنابراین اکسیداسیون به عنوان یک عامل بازدارنده ایفای نقش می‌­کند و به این ترتیب فرآیند نورد گرم معمولا در دمای حدود ۱۰۰۰ درجه سانتی­گراد انجام می­‌شود.

مرحله نورد

به این ترتیب برای رسیدن به دمای مناسب تولید ورق گرم نیاز به یک مرحله پیش گرم وجود دارد. ماده اولیه تولید انواع ورق گرم اسلب یا تختال فولادی است، اسلب با ترکیب شیمیایی از پیش تعیین شده به خطوط نورد ورق منتقل می‌­شود. اسلب به کمک ریخته‌­گری پیوسته تولید می‌­شود و ضخامت زیادی دارد. پیش گرم اسلب در کوره­هایی که معمولا سوخت گازی دارند انجام می‌­گیرد. پس از رسیدن اسلب به دمای مورد نظر دریچه کوره باز می‌­شود و اسلب روی خط نورد قرار می­‌گیرد. معمولا ۳ گروه دروازه نورد پیش روی اسلب قرار دارد.

مرحله اول مرحله نورد سنگین عمده تغییر شکل اسلب در آنجا رخ می­‌دهد. ضخامت اسلب کاهش می­‌یابد و به طول آن افزوده می­‌شود. در مرحله دوم که نورد میانی است ضخامت ورق گرم به ضخامت نهایی نزدیک شده و در مرحله پایانی که نورد سبک است ضخامت ورق با دقت ابعادی بالا تنظیم می‌­گردد. از آنجایی که نورد گرم در دمای بالا انجام می­‌شود، سطح نهایی ورق دارای لایه‌­های اکسیدی است. لایه‌­های اکسیدی سطحی که تیره رنگ هستند باعث می‌شوند ظاهر ورق گرم تیره باشد. به همین دلیل در بازار با نام ورق سیاه هم شناخته می‌­شود. برای از بین بردن لایه‌­های اکسیدی روش­‌های متعددی وجود دارد که از این بین می‌­توان به فشار آب، اسیدشویی، سنگ زنی و سندبلاست اشاره کرد.

عملیات نهایی

ورق گرم پس از رسیدن به ضخامت مورد نظر معمولا به صورت کویل پیچیده می‌­شود. البته این موضوع بستگی به ضخامت ورق دارد و برای ورق‌­های ضخامت بالا کویل پیچی مقدور نیست و به صورت شیت‌­های برش خورده به حالت نهایی خود می‌­رسند. با رسیدن به این مرحله ورق مقدار زیادی از دمای خود را از دست داده، اما کاملا سرد نشده‌­ است. برای کامل سرد کردن ورق گرم معمولا آن‌­ها را در دمای اتاق رها می‌­کنند. حاصل این نحوه خنک سازی رخ دادن عملیات حرارتی نرماله کردن روی ورق است. در اثر این عملیات ساختار شیمیایی و دانه­‌بندی یکنواخت می­‌شود. جهت آشنایی بیشتر با عملیات حرارتی نرماله کردن می­توانید در مقاله مشخص شده بیشتر مطالعه نمایید.

فرآیند نورد سرد

فرآیند نورد سرد به نوعی نورد اطلاق می­‌شود که در دمای پایین انجام شده و هدف آن کاهش ضخامت ورق گرم و تبدیل آن به ورق سرد است. معمولا از انواع ورق گرم در ضخامت­‌های ۱/۵ تا ۵ میلیمتر استفاده می‌­شود و با انجام فرآیند ضخامت آن­‌ها در بازه ۰/۱۲ تا ۲/۵ میلیمتر قرار می­‌گیرد. کاهش ضخامت در این بازه در فرآیند نود گرم ممکن نیست و دقت ابعادی بسیار پایینی دارد. علاوه ­بر ارائه ضخامت پایین با دقت مناسب، فرآیند نورد سرد باعث بهبود کیفیت سطحی ورق، تغییر در خواص فیزیکی و مکانیکی آن و آماده سازی سطح ورق سرد برای پوشش پذیری می­‌شود. به طور کلی فرآیند تولید ورق سرد را می‌توان به چهار مرحله اصلی زیر دسته بندی کرد:

اسیدشویی

همانطور که گفته شد ورودی خطوط تولید ورق سرد انواع ورق­‌های گرم هستند. از آنجایی که سطح ورق گرم حاوی لایه های اکسیدی است برای انجام فرآیند نورد سرد با کیفیت سطحی مناسب لازم است لایه­‌های اکسیدی پیش از نورد از بین روند. در صورت حضور اکسید روی سطح علاوه ­بر کیفیت سطحی پایین ورق در پایان فرآیند تولید، خواص مکانیکی آن نیز تحت تاثیر قرار می‌­گیرد. اسیدشویی معمولا با اسید سولفوریک یا اسید هیدروکلریک انجام می‌­شود. اسیدشویی در وان‌­های به خصوصی انجام شده و وابستگی به غلظت اسید دما و زمان فرآیند دارد.

نورد سرد

بر خلاف نورد گرم این فرآیند در سطوح دمایی پایین­تر از دمای تبلور مجدد انجام می‌­شود. در واقع در اینجا پیش گرم کردن وجود ندارد و دما به دلیل اصطکاک، بسیار زیاد بالا می‌­رود و باید کنترل انجام شود تا دما بیشتر از دمای تبلور مجدد نشود. در زیر این دما تغییر شکل روی فولاد در واقع باعث ایجاد کار سختی می‌­شود به این معنا که دانه‌های فولاد به شدت ریز می‌­شوند و استحکام آن در مقایسه با ورق گرم ۲۰ درصد افزایش می­‌یابد. به همین دلیل است ورق سرد خواص مکانیکی مناسب‌­تری نسبت به ورق گرم دارد. در نورد سرد برای کاهش دمای حاصل از اصطکاک از لوبریکنت یا روانسازهای روغنی استفاده می­‌شود. به همین دلیل نام ورق روغنی برای این دسته از ورق­‌ها نیز مصطلح است.

آنیل کردن

استحکام ورق سرد به دلیل کار سرد شدید در مرحله قبلی به مقدار قابل توجهی کاهش یافته و این موضوع باعث کاهش داکتیلیتی و شکل پذیری ورق می­‌گردد. به همین لازم است برای بهبود شکل پذیری مقداری از استحکام آن به کمک آنیل کاهش یابد. آنیل کردن به دو صورت پیوسته و غیر پیوسته در خطوط تولید ورق سرد انجام می‌­شود. کلیت آن حرارت دهی در دمای مشخصی و به آهستگی خنک کردن آن است و در نتیجه نرم شدن ماده است.

آنیل نورد پوسته‌ای یا skin pass

فرآیند نورد پوسته‌­ای یا نورد تمپر به منظور اصلاح خواص سطحی ورق سردی انجام می‌­گیرد. زبری سطح نیز در این فرآیند بهبود پیدا می‌­کند و ورق سرد پوشش پذیر می‌شود. در خصوص فرآیند نورد پوسته‌اییا نورد تمپر می‌­توانید به مقاله لینک شده در وبلاگ آیرومارت مراجعه نمایید.

به این ترتیب بر فرآیندهای تولید ورق گرم و ورق سرد مورد بررسی قرار گرفت. در داخل کشور تعداد زیادی تولید کننده ورق گرم و ورق سرد وجود دارد که تقاضای داخلی را تا حد بسیار خوبی پوشش می­دهد. ورق سیاه یا ورق st37 پر مصرف­ترین نوع ورق گرم است و ورق روغنی در استانداردهای st12 st13 و st14 پر مصرف‌ترین نوع ورق سرد است.

بازرگانی آیرومارت سال‌­ها با تکیه بر تجربه و تعامل با برترین تولید کنندگان انواع ورق در زمینه تامین این­گونه کالاهای فولادی، مشغول فعالیت است. جهت استعلام قیمت أنواع ورق سرد و ورق گرم مثل قیمت ورق روغنی ، با کارشناسان ما در آیرومارت تماس حاصل فرمایید.

۱۰ تیر ۱۳۹۹ ادمین ۰
به اشتراک‌ گذاری
چند مطلب مرتبط:
نظرات کاربران