rebar-structure

آرماتور بندی چیست و نکات آرماتوربندی ساختمان

آرماتور در واقع همان میلگرد است. به فرآیند چینش میلگرد ها که شامل خمکاری و اتصال آن ها به روش های مختلف است آرماتور بندی و به میلگردهای شکل گرفته آرماتور گفته می شود. پیش از بررسی آرماتور بندی چیست به بررسی انواع روش های تقویت بتن می پردازیم.

هزینه آرماتور بندی وابسته به قیمت میلگرد ، قیمت بتن و هزینه خمکاری و اتصال دهی آن است. بتن را می توان یکی از پر کاربردترین مصالح ساختمانی دانست. این ماده از ترکیب سیمان و سنگ دانه های ریز و درشت یا همان شن و ماسه تشکیل شده است. بتن به تنهایی استحکام فشاری بسیار بالایی دارد اما در برابر تنش های کششی و برشی ضعیف است و از هم می پاشد. به همین دلیل بتن باید تقویت شود. از انواع بتنهای تقویت شده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بتن پیش تنیده شده
  • بتن الیافی
  • بتن مسلح یا بتن آرمه

بتن پیش تنیده شده

بتن پیش تنیده معمولا به کمک کابل های قدرتمند فولادی تولید می شود. در این روش از قاعده تنش پسماند برای ایجاد سطح مقاومت بالا تر در بتن استفاده می شود. قطعه بتنی بسته به کاربرد در یک جهت مشخص تحت تنش های شدید تر قرار می گیرد. بتن پیش تنیده به نحوی طرحی می شود که کابل های فولادی تنشی در جهت عکس تنش غالب به بتن وارد می کند. به این ترتیب قطعه بتنی زمانی که تحت بار در محل کار خود قرار میگیرد مقاومت بیشتری خواهد داشت. در واقع میزان بارگذاری بتن به این روش بیشتر می شود. اما تنیدن و استفاده از کابل های فولادی گران قیمت است و این روش برای طراحی برخی سازه های حساس مثل پل و سایر استفاده می شود.

بتن الیافی

بتن الیافی نوعی دیگر از بتن تقویت شده است. برای تولید بتن الیافی از الیاف آزبست یا الیاف شیشه ای استفاده می شود. این نوع بتن را می توان الهام گرفته از کاه گل سنتی دانست. در نوع پیشرفته این نوع بتن از الیاف فولاد کربن و سایر مواد پیشرفته نیز استفاده می شود. این نوع بتن معمولا برای ساخت قطعات پیش ساخته و پانل های بتنی به کار می رود. الیاف قرار گرفته در دل این محصول باعث جلوگیری تشکیل و اشاعه ترک و در نهایت فروپاشی بتن می شود.

بتن مسلح یا بتن آرمه

اما نوع آخر که به بتن آرمه یا بتن مسلح معروف است را پرکاربرد ترین نوع بتن تقویت شده می توان دانست. برای تولید بتن آرمه ابتدا آرماتوربندی انجام می شود. آرماتوربندی به کمک میلگرد در استانداردهای مختلف و فرآیندهای خمکاری و اتصال دهی های مختلف انجام میشود. آرماتور بندی توسط کارفرما در محل پروژه قابل انجام است. همچنین امکان ساخت سازه های از پیش ساخته نیز در این روش فراهم است. آرماتوربندی در هندسه های مختلفی می تواند انجام شود به همین دلیل تنوع شکل هندسی محصول نهایی زیاد است.

همچنین آرماتور بندی روی دیواره های یک سازه امکان اعمال بتن به صورت شاتکریت را هم فراهم می کند. برای آشنایی بیشتر با فرآیند شاتکریت یا پاشش بتن به مقاله لینک شده به وبلاگ مراجعه نمایید. جهت انجام آرماتوربندی در اکثر مواقع از میلگرد آجدار استفاده می شود. میلگرد آجدار به دلیل طراحی آج بر سطح خود درگیری بیشتری با بتن خواهد داشت و مقاومت بتن مسلح افزایش پیدا می کند.  میلگرد آجدار در پروژه های کوچک به کمک اهرم های دستی خمش می شود و در پروژه های بزرگتر از دستگاه های خم زن استفاده میشود. در ادامه به بررسی نکات مهم آرماتور بندی می پردازیم.

 

نکات مهم آرماتوربندی

استاندارد میلگرد در آرماتوربندی

همانطور که پیش از این به آن پرداخته شد میلگرد در استانداردهای مختلفی تولید و راهی بازار می شود. میلگرد ساده در استاندارد A1 و میلگرد آجدار در استاندرهای A2 A3 و A4 تولید می شود. سطح استحکام و هندسه آج این استانداردها با یکدیگر متفاوت است. می توانید مقاله تفاوت‌های میلگرد A2 و A3  را مطالعه کنید.

طبق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان جهت آرماتوربندی ستون ها تیرها و فوندانسیون سازه از میلگرد با استاندارد A3 استفاده میشود. همچنین طبق این استاندارد جهت ایجاد پیوندهای عرضی و خاموت از میلگرد با استاندارد A2 باید استفاده شود. جهت آشنایی بیشتر با خاموت چیست به مقاله لینک شده به وبلاگ مراجعه نمایید.

خم و برش میلگرد جهت آرماتوربندی

خمکاری و برشکاری میلگرد جهت آرماتوربندی نیز باید طبق اصول مشخصی انجام شود. برشکاری در دو نوع و به کمک قیچی و سنگ فرز انجام می شود. میلگرد در قطر های معمول به راحتی با قیچی بریده میشود و برای برش میلگردهای قطور از سنگ فرز کمک گرفته می شود. همچنین خمکاری میلگرد جهت ایجاد هندسه مناسب آرماتور بندی به کمک اهرم دستی و دستگاه خم زن استفاده می شود. همچنین این فرآیند ها باید روی میلگرد در دمای معمولی انجام شود و اعمال هوا برش جهت برش طبق مقررات ممنوع است. همچنین برشکاری و خمکاری میلگرد جهت آرماتور بندی در دمای کمتر از 5 درجه سانتیگراد ممنوع است. لازم به ذکر است آیرومارت ارائه دهنده خدمات خمکاری و برشکاری با ابعاد و شرایط مورد نظر شما با بالاترین کیفیت است.

اتصال میلگردها حین آرماتوربندی

گاهی حین آرماتوربندی به دلیل محدودیت طول میلگرد آجدار نیاز به وصله زدن آن ایجاد می شود. اتصال دهی میلگرد به روش های مختلفی انجام می شود از جمله:

  • روش مکانیکی
  • روش فورج
  • روش تکیه گاهی
  • روش اورلب

در روش مکانیکی میلگردها رزوه زنی می شوند و برای اتصال آن ها از کوپلر یا جفت کننده استفاده میشود و در آرماتوربندی قیمت های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. در روش فورج به کمک حرارت و فشار بالا دو میلگرد به یکدیگر جوش می خورند. این روش در آرماتور بندی کمتر مورد استفاده قرار میگیرد. روش تکیه گاهی نیز به کمک بست پیاده می شود بست ها به وسیله پیچ و مهره باعث اتصال دو میلگرد می شوند. اما از این بین روش اورلب معمول ترین روش جهت رفع نیاز اتصال در آرماتوربندی است. در این روش دو میلگرد به اندازه مشخصی روی یکدیگر قرار می گیرند و به کمک سیم آرماتوربندی به یکدیگر متصل میشوند.

در برخی موارد این اتصال با جوشکاری نیز انجام می شود. طبق مقررات ملی ساختمان طول اورلب دو میلگرد باید 55 برابر قطر آن باشد. روش های مختلفی برای گره زدن سیم آرماتور حین آرماتور بندی وجود دارد که این موضوع باید طبق استاندارد آرماتور بندی صورت گیرد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص انواع روش های وصله زنی میلگرد به لینک مشخص شده مراجعه نمایید.

جلوگیری از خوردگی بتن

پس از اتمام آرماتوربندی میلگردها قالب بندی و توسط بتن پوشیده می شوند. در حالت معمول طبق استاندارد آرماتور بندی روی میلگردها حدود 5/3 سانتی متر بتن پوشیده میشود. در برخی مواقع پس از خشک شدن بتن آرمه امکان نفوذ رطوبت به درون آن وجود دارد. برخی موارد آرماتوربندی در شرایط جوی مستعد خوردگی انجام میشود. در صورت رسیدن رطوبت به محل اتصال میلگرد و بتن، میلگرد فولادی خورده می شود. در صورت ایجاد خوردگی در سطح میلگرد واکنش های اکسیداسیون صورت می گیرد محصول این واکنش ها غالبا اکسید آهن است. به دلیل حجیم بودن اکسید آهن در مقایسه با خود آهن یک انبساط حجمی در فضای درون بتن آرمه رخ می دهد. این انبساط باعث ایجاد ترک می شود. با ایجاد ترک حجم رطوبت و هوای بیشتری به سطح میلگرد می رسد و خوردگی تشدید می شود.

به مرور بتن آرمه به طور کامل متلاش میشود و مقاومت آن به شدت کاهش می یابد. کاهش مقاومت بتن آرمه در ستون و تیرهای یک سازه می تواند خسارات جانی و مالی زیانباری را در پی داشته باشد. به همین دلایل در برخی موارد و شرایط جوی حساس از میلگرد پوششدار استفاده می شود. از جمله انواع میلگرد مقاوم به خوردگی میلگرد گالوانیزه است که در برخی موارد خاص برای آرماتوربندی استفاده می شود.

نوع معمول تر میلگردهای پوشش دار میلگردهای با پوشش رزین اپوکسی هستند. این پوشش های آلی در جنس های پلی استر و وینیل استر نیز مورد استفاده قرار می گیرند. به دلیل ماهیت شیمیایی این مواد علاوه بر خاصیت مقاومت به خوردگی در آرماتور بندی باعث ایجاد چسبندگی بهتر میلگرد به بتن نیز میشود. جهت مطالعه بیشتر در خصوص میلگرد اپوکسی و روش های جلوگیری از خوردگی بتن به مقاله لینک شده به وبلاگ آیرومارت مراجعه نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *