ورق گالوانیزه چیست؟

ورق گالوانیزه چیست؟

رطوبت و سیالات گوناگون، ورق فولادی را مستعد خوردگی و استهلاک می‌کند. آهن در مقابل رطوبت بسیار حساس است و اکسید آهن را تشکیل می‌دهد. اکسید شدن آهن به خصوص روی سطح ورق، باعث خوردگی آن و سوراخ شدنش می‌شود.

کاربردهای متنوع ورق فولادی در محیط‌‍‌های مرطوب، تولید کنندگانش را به فکر محافظت و افزایش دوام آن انداخت. پوشش‌دهی سطحی ورق برای تبدیل شدن به ورق گالوانیزه، ایده‌ای عملی و کارآمد در این مورد بوده و هست.

در این مقاله سعی داریم با ورق گالوانیزه بیشتر آشنا شویم. فرآیند گالوانیزه نمودن مقاطع فولادی به خصوص ورق فولادی را بررسی کنیم. انواع ورق فولادی را گروه‌بندی و بیان نماییم. ابعاد و انواع ورق گالوانیزه تولیدی کارخانه‌ها را بشناسیم. در مورد استانداردهای تولید ورق گالوانیزه بحث کنیم و کاربردهای آن را بیان نموده و تولیدکنندگان آن را نیز بررسی نماییم.

بازرگانی آنلاین خرید و فروش آهن آیرومارت، با رجوع به تجارب تیم باتجربه و آرشیو قیمتی‌ محصول، این مقاله را گردآوری می‌کند.

آشنایی با ورق گالوانیزه

کاربرد گسترده ورق گالوانیزه باعث شده نام آن را زیاد بشنویم. یکی از انواع ورق فولادی که تحت عملیات سطحی قرار گرفته و روی بهبود خواص ضد خوردگی و اکسیداسیون آن کار شده،ورق گالوانیزه است.

پوشش‌دهی سطحی ورق با فلز روی، به تولید ورق گالوانیزه منجر می‌شود. ترکیب فولاد و روی در مواجهه با رطوبت و فرایند اکسید شدن، به اکسیداسیون روی می‌انجامد. فداشوندگی روی در کنار آهن، ورق گالوانیزه را از خوردگی و سوراخ شدن مصون می‌کند.

گالوانیزه کردن ورق با دو روش اصطلاحا گرم و سرد انجام می‌شود. گالوانیزه نمودن گرم یا غوطه وری ورق در صنایع بیشتر مورد استفاده است و خواص مطلوب‌تری ارائه می‌دهد.

ورق‌های گالوانیزه تحت عملیات‌های ثانویه مختلف برای کاربردهای گوناگونی قرار می‌گیرند. اشکال مختلف و ضخامت‌های متناسب با کاربرد واحد تولیدکننده، به تنوع بخشیدن در کاربرد آن‌ها کمک می‌کند.

در این مقاله سعی داریم به تشریح فرآیند گالوانیزه نمودن بپردازیم. انواع ورق گالوانیزه که ضخامت‌ها، اشکال و پوشش‌دهی سطحی متفاوت و در نتیجه کاربرد متنوعی دارند بپردازیم.

ابعاد استاندارد ورق گالوانیزه در هر کاربرد را مشخص کنیم و ارائه دهیم. استانداردهای تولید آن نیز مورد توجه است پس آن را بیان می‌کنیم. کاربردهای ورق گالوانیزه را شرح می‌دهیم و به تولیدکنندگان داخلی فعال در حوزه تولید ورق گالوانیزه اشاره می‌کنیم.

گالوانیزه کردن

گالوانیزه کردن را می‌توان عملیات سطحی برای محافظت از آهن در محیط‌های مرطوب دانست. فلز روی به عنوان پوشش روی سطح ورق فولادی می‌نشیند. در محیط‌های مرطوب، امکان اکسیداسیون و خوردگی آهن وجود دارد. اکسید آهنی که روی سطح ورق تشکیل می‌شود، توانایی محافظت از آن را ندارد. هرچه ورق بیشتر در محیط مرطوب قرار گیرد، خوردگی آن گسترش می‌یابد.

ماهیت شیمیایی روی و قرارگیری آن در کنار آهن به فداشوندگی آن و محافظت از ورق گالوانیزه شده، منجر می‌شود. فرایند گالوانیزه نمودن در صورتی مطلوب است که پوشش روی با چسبندگی بالا روی سطح ورق فولادی ایجاد کند. تراکم بالا و چسبندگی مناسب به تاب‌آوری ورق گالوانیزه ر محیط‌های مستعد خوردگی و اکسیداسیون منجر می‌شود.

در مورد انواع ورق گالوانیزه و اطمینان از ابعاد و هندسه آن می‌توان به جدول وزن ورق گالوانیزه رجوع کرد.

انواع روش‌های گالوانیزه نمودن

پوشش‌دهی فلز فدا شونده روی در مجاورت آهن، به دو صورت گرم و سرد است. در ادامه درمورد هرکدام از این روش‌ها و نتایج حاصل از آن صحبت می‌کنیم.

روش غوطه‌وری گرم

روش گرم را روش غوطه وری نیز می‌نامند. فلز روی که حالا مذاب شده روی سطح ورق فولادی می‌نشیند. غوطه وری ورق فولادی در حوضچه شامل مذاب روی دستیابی پوششی متراکم و با چسبندگی قابل قبول را حاصل می‌شود. ضخامت پوشش محافظ از جنس روی بر سطح ورق گالوانیزه در این روش قابل کنترل است. کاربرد مدنظر و حصول دوام بالا، تعیین کننده ضخامت پوشش روی است.

دانه‌های روی نشسته بر سطح ورق فولادی، اندازه متفاوتی دارند. این دانه‌ها با توجه به نرخ سرمایش، تفاوت در اندازه دارند. واضح است هرچه نرخ سرمایش بیشتر شود، دانه‌ها نیز درشت تر خواهند بود. نام دیگر این دانه‌ها، اسپانگل می‌باشد. اسپانگل‌ها نوعی عیب سطحی به حساب ‌آید که ناخالصی روی به ایجاد آن منجر شده.

ورق گالوانیزه می‌تواند دارای گل‌های ریز یا درشت روی سطح خود باشد. گل‌های درشت را با حرف N و گل‌های ریز را با حرف M بیان می‌کنند. ورق با گل‌های درشت، از خشک شدن طبیعی و بدون دخالت و سرعت بخشیدن به پوشش روی ایجاد می‌شود. اما گل‌های ریز، با کنترل و نظارت بر ترکیب شیمیایی و نرخ سرمایش در فلز مذاب روی، تولید می‌شود.

روش سرد

روش گالوانیزاسیون سرد، الکترو گالوانیزه نیز نام دارد. استفاده از فرآیند الکترولیز در روش سرد، دلیل این نام‌گذاری است. اسپری کردن ترکیبی از آب و نمک روی یا نمک روی محلولی اسیدی روی سطح فلز پایه انجام می‌گیرد. الکترولیت در این فرایند همان جفت ترکیبی آب و نکن روی یا اسید و نمک روی است. عموما ضخامت پوشش روی سطح فلز آهن برابر 25 میکرون است و این روش تولید سطحی براق و یکدست ارائه می‌دهد.

صنایعی چون تولید توری مرغی، اتومبیل‌سازی، پیچ و مهره، ورق رنگی و شیروانی عمده مصرف‌کنندگان این ورق هستند. ضخامت کم فلزات ور نیاز به پوششی نازک، ورق گالوانیزه سرد را برای این کاربردها، مناسب نموده است.

تفاوت ورق گرم و سرد

تفاوت‌های این روش‌ها و محصول نهایی تولیدی را در زیر با اختصار می‌آوریم.

1- ورق سرد از اسپری کردن و پاشش پوشش مدنظر روی سطح ورق تولید می‌شود حا آن که در روش گرم، غوطه وری در حوضچه مذاب را داریم.

2-در فرآیند گرم به پارامترهای زیادی باید توجه کرد. مذاب روی بر سطح ورق می‌نشیند و آهن واکنش‌های شیمیایی می‌دهد. کنترل نرخ سرمایش، ضخامت لایه محافظتی، درجه حرارت مذاب، مدت زمان غوظه‌وری و ترکیب آلیاژی که تشکیل می‌شود همگی مورد توجه است.

3-مراحل انجام گالوانیزاسیون گرم و سرد نیز با هم تفاوت دارد. در روش گرم، مراحل آماده سازی اولیه، پوشش‌دهی و نهایی انجام می‌گیرد. آماده سازی شامل چربی‌زدایی با اسید است. پس از این مرحله و پوشش‌دهی، اسید شویی نهایی و گاها کروماته کردن نیز انجام می‌گیرد. در مورد روش سرد صرفا پوشش‌دهی صورت می‌پذیرد.

4-ضخامت پوشش حاصل از گالوانیزاسیون گرم، مابین 100 تا 130 میکرون است. این پوشش ضخیم، ورق را کاندیدی برای کاربردهای در معرض هوا می‌سازد مانند کاربرد گاردریل در جاده‌ها. حال آنکه ضخامت پوشش در روش سرد، 20 تا 25 میکرون است و در کاربردهای کمتر مستعد خوردگی چون پیچ و مهره‌ها بکار می‌‎‌رود.

انواع ورق گالوانیزه

ورق‌های گالوانیزه عموما تحت عملیات ثانویه برای شکل‌دهی‌شان قرار می‌گیرند. در ادامه سعی داریم به انواع آن‌ها و با تمرکز با کاربردشان بپردازیم.

ورق شادولاین، شیروانی، کرکره رول آف، عرشه فولادی، گاردریل، رنگی، بدنه کانکس و کانال‌های پیش ساخته از جمله تمامی انواع ورق‌های گالوانیزه تحت عملیات فرم‌دهی هستند.

ورق شادولاین

ورق شادولاین را می‌توان زیر مجموعه‌ای از گروه ورق شیروانی دانست. شکل ورق شادولاین مشابه نوع ذوزنقه‎‌ای در گروه خود است. در تولید پانل ساندویچی، نقش پررنگ ورق شادولاین دیده می‌شود. ضخامت این نوع از ورق گالوانیزه عموما مابین 0/3 تا 0/7 میلی‌متر است.

وزن سبک و ایمنی بالا، مقاومت به خوردگی و رطوبت، نصب آسان و قیمت مناسب از مزایای مهم و مشوق استفاده کنندگان بسیاری می‌باشد.

ورق شیروانی

ورق شیروانی با رنگ‌های متنوع در ساخت شیروانی منازل، سوله‌ها و واحدهای تولید بکار می‌رود. اشکال گوناگون این مقطع فولادی پر مصرف شامل ذوزنقه و طرح سفال است. ضخامت ورق در این نوع مابین 0/04 تا 0/6 میلی‌متر می‌باشد.

برای اطلاعات بیشتر با انواع ورق شیروانی کلیک کنید.

ورق کرکره رول آف

منظور از ورق کرکره معمولی همان ورق شیروانی است که در بالا به آن اشاره شد. اما ورق کرکره رول آف، به عنوان پوششی محافظ درب مغازه‌ها و کارگاه‌های تولیدی قرار می‌گرفته. این نوع از ورق بارخاصی را متحمل نمی‌شود و لذا ضخامت مورد استفاده آن مابین 0/4 تا 1 میلی‌متر می‌باشد.

عرشه فولادی

ایجاد خم و شیارهایی در ورق گالوانیزه با ضخامت 0/7 تا 1/25 میلی‌متر، عرض گام مابین 6/5 تا 7/5 سانتی متر، عرض مفید مابین 101 و 94 سانتی‌متر به تولید عرشه فولادی منجر می‌شود. در ساختما‌ن‌های اسکلت فلزی به دلیل سبک بودن، سرعت عملیاتی بالا، یکپارچگی اعضای سازه، ارزش پس از تخریب بالا و… از این نوع ورق گالوانیزه فرم‌دهی شده استفاده می‌شود.

گاردریل

در یک دید کلی از ورق گاردریل می‌توان حضور پررنگ ورق گالوانیزه را دید. رول فرمینگ این ورق‌ها با ضخامت مابین 0/7 تا 1 میلی‌متر به تولید گاردریل‌ها منجر می‌شود.

رنگی

یکی از انواع ورق رنگی، نوع گالوانیزه رنگی است. رنگی که بر روی ورق گالوانیزه می‌نشیند یک پوشش پلیمری بوده که به بهبود مقاومت به خوردگی کمک می‌کند. مزیت این ورق‌ها نسبت به ورق معمولی رنگ‌شده، این است که حتی در صورت ایجاد خراش در سطح آن ورق دچار خوردگی و تخریب نمی‌شود. رنگی کردن ورق با روش‌های مایع یا پودری انجام می‌شود. تنوع رنگ در تولید این نوع ورق به 16 نوع می‌رسد. عرض‌های ورق گالوانیزه رنگی در دو نوع 1000 و 1250 میلی‌متر است.

قیمت ورق رنگی

بدنه کانکس

در تولید بدنه کانکس از ورق گالوانیزه فرم‌دهی شده استفاده می‌شود. این دیوارها عموما متحمل بار و وزن نمی‌شوند. ضخامت ورق مورد استفاده مابین 0/7 تا 1 میلی‌متر بوده و جنس فولادی آن امکان جوشکاری در ساخت این سازه پرمصرف را فراهم می‌سازد.

کانال‌های پیش ساخته

منظور از کانا‌ل‌های پیش ساخته در اینجا، کانال کولر و سیستم‌های تهویه مطبوع می‌باشد. عبور سیالات و هوا از این کانال‌ها، امکان خوردگی و اکسیداسیون ورق فلزی را بالا می‌برد. کاربرد ورق گالوانیزه به صورت فرم‌دهی  و جوشکاری شده، در این مورد بسیار مناسب بنظر می‌رسد. نکته قابل توجه در این مورد کاربردی، عدم تحمل بار در سازه است. قیمت ورق گالوانیزه بنا به انتخاب شما در کاربردهای مدنظرتان، متفاوت خواهد بود.

استانداردهای تولید ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه تحت استانداردهای کشورهای مختلفی تولید می‌شود. اروپا با استاندارد EN10346، آمریکا با استاندارد ASTM A653/A653M، اوکراین با استاندارد DSTU EN 10346، روسیه و اتحاد جماهیر شوروی با استاندارد GOST 14918-80 و روسیه با استاندارد GOST R 52246-04 در تولید ورق گالوانیزه استانداردها و اصولی را استفاده می‌کنند.

دسته‌بندی بر اساس کاربرد ورق گالوانیزه، ترکیب شیمیایی مواد پوشش و ضخامت و وزن لایه روی، امکان تعریف استاندارد برای تمامی این فاکتورها را می‌هد. در ادامه سعی داریم در مورد نوع نام‌گذاری و موارد مورد بحث در هر استاندارد توضیحاتی را بیاوریم. برای آشنایی با استاندارد انواع ورق گالوانیزه با ما همراه باشید.

استانداردهای اروپایی EN 10346 و DSTU EN 10346

این استاندارد به طور جامع در مورد ترکیب شیمیایی، فولادهای مورد استفاده، کیفیت سطح، عملیات سطحی و سطح نهایی ورق گالوانیزه، اصول خاصی را ارائه می‌دهد و در نام‌گذاری نیز تمامی این موارد مشهورد و قابل بررسی است.

عناصر آلیاژی در پوشش‌دهی

ترکیب شیمیایی پوشش روی در سطح ورق گالوانیزه شامل ترکیباتی چون فلز روی (Z)، آلیاژ آهن-روی (ZF) ، آلیاژ روی-آلومینیوم (ZA) ، آلیاژ آلومینیوم-روی (AZ)، آلیاژ آلومینیوم-سیلیکون (AS) می‌باشد.

در مورد دو نوع آلیاژ روی-آلومینیوم و آلومینیوم-روی نکته قابل توجه، درصد عناصر آلیاژی متفاوت در این دو است.

فولاد پایه در تولید ورق گالوانیزه

این فولادها شامل فولادهای کم کربن مناسب برای شکل‌دهی سرد، ساختمانی و قاب‌بندی، تنش تسلیم بالا مناسب برای شکل‌دهی سرد و فولاد چندفازی برای شکل‌دهی سرد هستند.

با استفاده از حروف و نمادهای معرفی شده در استاندارد می‌توان به ماده اصلی و فولادی ورق پی برد.

تمامی نمادهای   DX51D, DX52D, DX53D, DX54D, DX55D, DX56D, DX57D  نمایانگر فولادهای کم‌کربن هستند.

فولاد ساختمانی و قاب‌بندی با حروف S220GD-S550GD شناخته می‌شوند.

فولادهای تنش تسلیم بالا نیز با ترکیب حروف و ارقام HX160YD , HX180YD , HX220YD , HX300LAD وHX180BD قابل معرفی و شناسایی است.

برای نام‌گذاری فولادهای چندفازی از نمایش حروف و ارقام HDT450F, HCT490X، HDT590X، HCT780X، HCT980X، HCT70T و HDT580Xاستفاده می‌شود.

کیفیت سطح

سه درجه بندی در مورد کیفیت سطح ورق گالوانیزه می‌توان بیان نمود. این گریدها A, B, C هستند. گرید A، کیفیت سطح بلافاصله بعد از فرآیند گالوانیزه شدن را می‌گوید. گرید B، به بهبود کیفیت سطح پس از نورد اشاره دارد. گرید C،  با نورد مجدد به افزایش کیفیت سطح منجر می‌شود.

عملیات سطح

انواع مختلف عملیات سطحی که روی ورق گالوانیزه قابل انجام است شامل موارد زیر می‌شود.

-پسیو کردن شیمیایی سطح (C)

-روغن کاری (O)

-پسیو و روغن کاری (CO)

-فسفاته‌کردن (P)

-پوشش با یک لایه عایق (S)

سطح نهایی محصول

سطح نهایی محصول بنا به سایز دانه‌های پوشش می‌تواند گل درشت یا گل ریز با شد که بالاتر به آن اشاره کردیم.

استاندارد آمریکایی ASTM

استاندارد آمریکایی به انواع فولاد مورد استفاده اشاره دارد. فولاد تجاری (CS, انواع A,B,C)، فولاد شکل‌پذیر (FS انواع A,B) ، فولاد BHS ، فولاد کشش عمیق (DDS)، فولاد کشش فوق عمیق (EDDS)، فولاد ساختمانی (SS)، فولاد HSS، فولاد کم کربن استحکام بالا (HSALS در انواع A,B)  با شماره استاندارد ASTMA653/ASTMA653M نام‌گذاری می‌شود.

استاندارد مربوط به روسیه و کشورهای اطراف (CIS)

این استاندارد به کاربرد ورق گالوانیزه، دقت ساخت، شرایط لبه، دسته‌بندی وزن پوشش روی، الگوی گل و سطح نهایی ورق و حفاظت سطح توجه دارد. به اختصار به هرکدام از موارد زیر که در قالب حروف و ارقام آورده شده می‌پردازیم.

کاربرد

با شماره‌های 01، 02، 03، 04، 05، 06، 220، 250، 280، 320 و 350 ، کاربردهای متفاوتی چون سطح کالاهای مسطح و خمیده، کشش فوق عمیق و پروفیل‌های پیچیده، مقاطع پروفیلی و… را بیان می‌کند.

دقت ساخت

دقت ساخت و تولید ورق گالوانیزه به سه نوع دقت طبیعی، بهبودیافته و دقت بالا اشاره دارد.

شرایط لبه

در کوتاه کردن لبه ورق گالوانیزه از نوع یکنواخت و غیر یکنواخت می‌توان استفاده نمود.

دسته‌بندی وزن پوشش روی

وزن پوشش روی بر سطح ورق گالوانیزه برحسب گرم بر متر مربع بیان می‌شود. این مقادیر 60، 80، 100، 140، 180، 200، 225، 275، 350، 450 و 600 است. واضح است که هرچه وزن پوشش بالاتر برود، ضخامت بالاتر خواهد بود.

الگوی گل و سطح نهایی ورق گالوانیزه

الگوی سطح دانه‌های پوشش روی بر سطح ورق گالوانیزه می‌تواند بنا به نرخ سرمایش و کنترل ترکیب شیمیایی متفاوت باشد. گل درشت در دو نوع معمولی و طی فرآیند نورد پوسته‌ای، گل ریز در دو نوع گل ریز معمولی و طی فرآیند نورد پوسته‌ای، آهن روی در دو نوع معمولی و طی فرایند نورد پوسته‌ای بیان می‌شود.

حفاظت سطح

حفاظت سطح ورق گالوانیزه با پسیو کردن شیمیایی، روغن‌کاری و پسیو کردن و روغن کاری ممکن است. با گالوانیزه نمودن گرم و یا روش الکتروگالوانیز می‌توان حفاظت سطحی را عملی نمود.

کاربرد ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه، کاربردهای متنوع و بسیار گسترده‌ای دارد. در صنایع مختلفی چون انتقال آب و تصفیه‌خانه‌ها، اتومبیل‌سازی، سازه‌های پیش‌ساخته و سبک، دکل‌های مخابراتی، راهسازی و نصب گاردریل‌ها و … استفاده نمود. در دو دسته‌بندی کلی بنا به روش گالوانیزه نمودن و ضخامت پوشش، ورق در تماس مستقیم با سیالات و هوا قرارگیرند و یا در معرض رطوبت کمتری باشند.

تولیدکنندگان ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه با توجه به پر متقاضا بودنش، سالیان زیادی است که توسط تولیدکنندگان داخلی و در اکثر استان‌های کشور تولید و روانه بازار می‌گردد. شرکت فولاد مبارکه اصفهان، صنایع هفت الماس، ورق خودرو، فولاد امیرکبیر و شرکت صنایع ورق‌های پوشش‌دار تاراز چهارمحال از جمله این واحدهای تولیدی هستند. این کارخانه‌ها ضخامت‌های متفاوت و حجم تولید گوناگونی دارند. بهترین ورق گالوانیزه در ایران و نحوه خرید آن را با کلیک کردن روی لینک بشناسید از ما بخواهید.

تغییرات قیمت ورق گالوانیزه

با بررسی و نگاهی کلی به تغییرات قیمت ورق گالوانیزه در آرشیو قیمتی شرکت آیرومارت می‌توان روند تغییرات قیمت را صعودی یافت. نوسانات قیمت دلار و افزایش هزینه‌های تولید، بسته‌بندی و حمل و نقل و عرضه به بازار،  متعاقبا باعث تلاطم در بازار فولاد بخصوص قیمت ورق گالوانیزه گردیده که شامل افت و خیزهایی جزئی و بطور کلی روند صعودی است. در ادامه شاهد نمودار تغییرات قیمت ورق گالوانیزه در 9 ماهه نخست سال جاری مطابق با داده‌های قیمتی ارائه‌شده توسط شرکت بازرگانی آیرومارت هستید.

استعلام قیمت ورق گالوانیزه

آیرومارت امکان رؤیت بار ورق گالوانیزه تولید انواع برندهای داخلی قبل‌از خرید، ارائه خدمات انبارداری پس‌از خرید و عدم جابجایی آن ، دریافت لیست سفارشی ورق گالوانیزه مشتری و تعامل با کارخانه‌های تولید کننده ورق گالوانیزه و تولید کالا با مشخصات، ابعاد و آلیاژ سفارشی و مورد درخواست مشتری، امکان بازرسی بار ورق گالوانیزه در زمان تولید را دارد. هم‌چنین انجام کلیه امور بازرسی، نمونه برداری و خدمات آزمایشگاهی، با همکاری واحد راه‌اندازی شده توسط آیرومارت در دانشگاه علم و صنعت امکان‌پذیر است.

با مطالعه این مقاله با ورق گالوانیزه و روش و استانداردهای تولیدش به‌طور کامل آشنا شدید. در صورتی که در ساخت سازه‌های خود به ورق گالوانیزه نیاز دارید، می‌توانید از آیرومارت کمک بگیرید. آیرومارت تامین کننده تمامی مقاطع فولادی می‌باشد. برای آگاهی از قیمت تمامی مقاطع فولادی مثل قیمت ورق با مشاوران ما در تماس حاصل فرمایید

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *