bended-rebar

خاموت چیست و انواع خاموت ها

خاموت به عنوان تقویت کننده سازه در برابر انواع نیروهای برشی و پیچشی، کاربرد دارد. استفاده از میلگردهای خم کاری شده در ساخت سازه‌های بتنی، از جمله راه‌های افزایش ایمنی ساختمان در مقابل آسیب‌های مختلف است. در ادامه این مقاله با خاموت و انواع آن بیشتر آشنا خواهید شد.

خاموت چیست ؟

منظور از خاموت چیست ؟ این محصول میلگردی در واقع نگه دارنده عرضی میلگرد تیرها و ستون‌ها است. به همین دلیل در آیین نامه‌های فنی مهندسی با نام‌های فولاد برشی قائم ، فولاد جان و فولاد عرضی نیز شناخته می‌شود. کاربرد خاموت در سازه‌های اسکلت بتنی بسیار متنوع می‌باشد. اما کاربرد آن به طور اصلی در ایجاد اتصال پیوند عرضی بین میلگردهای عرضی است. جهت اتصال خاموت به میلگردهای اصلی از مفتول فولادی استفاده می‌شود. به این مفتول‌های اتصال دهنده، سیم آرماتور بندی نیز می‌گویند.

همان‌طور که پیش از این بررسی شد، به دلیل مقاومت فشاری پایین بتن از میلگرد آجدار جهت مسلح کردن بتن استفاده می‌شود. این میلگردها در واقع اسکلت اولیه یک سازه را تشکیل می‌دهند. بخش اصلی سازه ستون‌های عمودی، افقی یا مورب است. برای یک ستون عمودی یا مورب مرتفع باید از شاخه میلگردهای طویل استفاده کرد. به دلیل وزن میلگرد در صورت استفاده نکردن از خاموت نظم میلگردها از بین می‌رود و بتن ریزی را بی کیفیت و مشکل می‌سازد. به همین دلیل از خاموت با هندسه مشخصی به عنوان نگه دارنده شاخه‌های طویل میلگرد استفاده می‌شود. خاموت با نام لاتین Bar Bend به آرماتور عرضی نیز معروف است. در خصوص این مفتول های فولادی و خواص آن ها می توانید به مقاله‌ای که به وبلاگ آیرومارت لینک شده است مراجعه و بیشتر مطالعه کنید.

روش تولید خاموت

خاموت از میلگرد آجدار تولید می‌گردد. پیش آن باید بدانید که میلگرد از نظر شکل ظاهری به دو دسته میلگرد ساده و میلگرد آجدار تقسیم بندی می‌شود که نوع آجدار آن خود انواع مختلفی دارد. حضور آج بر روی این مقطع به چسبندگی آن به بتن کمک می‌کند. معمولا میلگردهای سایز 8 و 10 در تولید انواع خاموت کاربرد دارد. در حقیقت به کمک دستگاه خاموت زن، میلگرد آجدار به خاموت تبدیل می‌شود. انواع دستگاه خاموت زن در دو نوع دستی و ماشینی، در بازار موجود می‌باشد. خمکاری میلگرد به منظور تولید خاموت بر اساس استانداردهای مشخصی انجام می‌گیرد. در مقاله‌ای تحت عنوان خمکاری میلگرد به چه منظوری انجام می‌شود؟ علاوه‌بر معرفی شکل‌های متنوع این مقطع، استانداردهای خمکاری نیز مطرح شده‌است. می‌توانید بر روی لینک کلیک کرده و مقاله را مطالعه کنید.

ویدئوی کوتاه زیر ماشین خاموت زنی را نشان می‌دهد که به طور اتوماتیک قابلیت تولید انواع خاموت را دارد:

انواع خاموت چیست ؟

انواع خاموت در تنوع زیادی قابل تولید است که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارد. به طور کلی انواع خاموت را می توان به دو دسته تنگ بسته و تنگ باز دسته بندی کرد. هر کدام از این انواع خاموت به زیر دسته های متعددی تقیم بندی می شوند. معمول ترین انواع خاموت نوع تنگ بسته آن است که از بین آن ها خاموت با هندسه چهار گوش بیشترین کاربرد را دارد. این دسته از انواع خاموت معمولا در محل پروژه و به کمک اهرم خم زن دستی تولید می شود و مورد استفاده قرار می گیرد.

از بین انواع متعدد خاموت هندسه های معروفی از آن در صنعت عمران ایران وجود دارند که عبارتند از:

  • ادکا
  • خرک
  • رکابی
  • سنجاقک
  • راستا یا سیتکا

همچنین زمانی که از واژه خاموت بدون پسوند استفاده میشود منظور خاموت چهار گوش معمول است که کاربردهای فراوانی دارد. خاموت با اشکال پیچیده به کمک دستگاه های پیشرفته تری تولید می شود. پیش از استفاده از این محصول باید دانست که انواع خاموت چیست. خاموت معمولی در دو نوع ساده و مهندسی تولید می شود. نوع ساده زاویه انتهای شاخه 90 درجه و در خاموت مهندسی این زاویه 45 درجه است. با توجه به نوع کاربرد خاموت باید هندسه مورد نظر انتخاب شود. در شکل زیر انواع خاموت پرکاربرد را مشاهده می کنید.

T1 & T2 & T3 bended rebar
T1 & T2 & T3 bended rebar
S1 & S2 & S3 & S4 bended rebar
S1 & S2 & S3 & S4 bended rebar
24 & 26 bended rebar
24 & 26 bended rebar

کاربرد خاموت

بتن مقاومت کششی بسیار پایینی دارد اما در برابر فشار مقاومت بسیار بالایی از خود نشان می دهد. برای ساخت سازه های مقاوم در برابر زلزله و سایر عوامل طبیعی فرسایشی ستون ها و تیرهای بتنی اسکلت ساختمان ها باید هم در برابر تنش های کششی از خود مقاومت نشان دهند هم در برابر تنش های فشاری و هم در برابر تنش های برشی مورب. به همین دلایل بتن اسکلت را به میلگرد آجدار مسلح می کنند. میلگرد آجدار یا آرماتور به دلیل هندسه منحصر به فرد خود به بتن تنیده می شود. این تنیدگی بتن و میلگرد باعث افزایش چشمگیر مقاومت کششی بتن می شود. در واقع با اعمال تنش کششی به یک ستون بتنی مسلح تنش به میلگردهای درون ستون بتنی وارد می شود. مقاومت کششی فولاد بسیار زیاد است به همین دلیل ستون به سادگی تخریب نمی شود.

اثر خاموت بر سازه

اما کاربرد خاموت چیست ؟ ویژگی اصلی خاموت چیست ؟ فرض کنید تنشی به شکل مورب و برشی به یک ستون یا تیر بتنی مسلح وارد شود. این تنش مورد در واقع به شکل مجموع دو نیروی فشاری و کششی به آن وارد میشود. میلگردهای موجود در بتن در برابر تنش کششی مقاومت می کنند اما بخش فشاری نیرو باعث متلاشی شدن بتن می شود. به همین دلیل نیاز است میلگرد ها به صورت عرضی نیز مهار شوند. برای مهار عرضی میلگردها از انواع خاموت استفاده میشود. به این ترتیب بخشی از نیروی موربی که به ستون یا تیر بتنی وارد می شود به خاموت منتقل می شود و مانع از فروپاشی بتن می شود.

همچنین استفاده از انواع خاموت باعث شکل دهی به رشته های میلگرد میشود و بتن ریزی را ساده تر می کند و این فرآیند با دقت بالایی انجام می شود. یک ستونی را فرض کنید باید با شاخه های 12 متری میلگرد مسلح شود در صورت نبود خاموت اطراف این رشته میلگردها آن ها دچار خمیدگی و بی نظمی میشوند.

طبق قوانین ملی ساختمان خاموت ها باید با فواصل مشخصی و با استاندارد مشخصی یک ستون را پوشش دهند. این فاصله باید در بازه ی 24 تا 36 برابر قطر میلگرد استفاده شده برای خاموت یا  8 تا 12 برابر قطر میلگرد طولی باشد. به صورت سنتی خاموت ها به اندازه یک وجب از دست توسط اپراتور قرار داده می شوند و با سیم آرماتور بسته می شود. با توجه به تعدد کاربرد خاموت باید استفاده از آن طبق استاندارد صورت گیرد.

از آنجایی که برای ایجاد آرماتور عرضی نیاز به خمش میلگرد وجود دارد، باید شرایط محیطی فرآیند خمش در نظر گرفته شود. هر چه دما پایین‌تر باشد قابلیت خمش میلگرد کاهش پیدا می‌کند. در این حالت امکان شکست آن وجود دارد. علاوه‌بر شرایط دمایی استاندارد میلگرد و نوع تولید آن نیز مهم است. برای مثال میلگردی که به روش ترمکس تولید شده، سختی سطحی بالاتری دارد و خم کردن آن دشوارتر می‌باشد. هم‌چنین به طور کلی سختی میلگرد A3 بیشتر از میلگرد A2 است و خم کردن آن دشوارتر است. بنابراین باید نوع میلگرد مورد استفاده برای خاموت زنی با توجه به نوع و کاربرد خاموت انتخاب شود.

در صورتی که به دنبال تامین مقاطع فولادی برای پروژه‌های ساختمانی خود هستید، می‌توانید از بازرگانی آیرومارت کمک بگیرید. جهت آگاهی از قیمت میلگرد وسایر آهن آلات با مشاوران ما تماس حاصل فرمایید. مجموعه آیرومارت ارائه دهنده انواع خدمات برای میلگرد مثل خمکاری می‌باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *