پروفیل

پروفیل چیست و چه انواعی دارد؟

اگر شما در حوزه ساخت و ساز فعالیت دارید، حتما با پروفیل آشنا هستید. این مقطع فلزی انواع و استفاده‌های متفاوتی دارد که ممکن است شما از آن‌ها بی‌خبر باشید. پروفیل فولادی از پرکاربردترین مقاطعی است که در ساختمان سازی، راه‌سازی و صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مقطع در اشکال هندسی مختلف دایره، بیضی، سه گوش، چهارگوش و یا ترکیبی تولید می‌شود. پروفیل در واقع برگرفته شده از واژه Profile در کلید فولاد می‌باشد. Profile به معنای اشکالی با طول زیاد نسبت به مقطع می‌باشد. در بازار ایران اما پروفیل به نوع خاصی از مقطع فولادی اطلاق می‌شود. قیمت پروفیل بسته ابعاد و ضخامت تغییر می‌کند. در ادامه این مقاله پس از پاسخ به این پرسش که پروفیل چیست؟ با انواع مختلف این کالا و کاربردهای آن بیشتر آشنا خواهید شد.

پروفیل چیست

در بازار آهن انواع مختلفی از مقاطع فولادی تولید و عرضه می‌گردد. پروفیل نیز به عنوان یک مقطع پر کاربرد فولادی در این بازار شناخته می‌شود. پروفیل چیست؟ این عبارت اولین پرسشی است که برای افراد تازه وارد به بازار آهن به وجود می‌آید. در ابتدا باید بدانید که پروفیل عموما به مقاطع با شکل مقطع ثابت و طول زیاد اطلاق می‌شود. در واقع هرچه در راستای طول  پیش بروید، شکل مقطع تغییری نمی‌کند و ثابت می‌ماند. براین اساس اغلب مقاطع فولادی در بازار آهن در گروه پروفیل قرار می‌گیرند. اما پروفیل در نگاه بازاریان به گروه خاصی از مقاطع فولادی با شکل مقطع مشخص گفته می‌شود.

در یک تقسیم بندی کلی انواع پروفیل‌های فولادی در دو گروه باز و بسته قرار می‌گیرند. در ادامه این مطلب با این دو گروه بیشتر آشنا خواهید شد.

پروفیل باز

آن دسته از مقاطع فولادی که شکل بسته دارند، در گروه پروفیل‌های بسته قرار می‌گیرند. براین اساس مقاطعی چون:

  • انواع تیرآهن
  • ناودانی یا پروفیل U
  • نبشی یا پروفیل L
  • پروفیل Z
  • تسمه

تمام این مقاطع در بخش‌های مختلف ساخت و ساز کاربرد دارد.

پروفیل بسته

در مقابل گروه پروفیل‌های باز، نوع بسته قرار دارد. همان طور که از نام این مقاطع پیدا است، شکل مقطع بسته است. از این نوع مقاطع در حوزه‌های مختلفی چون ساخت و ساز درب و پنجره، لوله، قوطی، کرکره برقی و پی وی سی استفاده می‌شود. از جمله پروفیل‌های بسته می‌توان به قوطی و لنگه دری اشاره کرد.

تاریخچه پروفیل

اوایل قرن 19 میلادی تولید انواع پروفیل در انگلستان آغاز شد. پل قوسی در اسکاتلند از اولین سازه‌های ساخته‌شده با پروفیل محسوب می‌شود. ایران پس از جنگ جهانی دوم با افزایش جمعیت روبه رو شد. به دنبال این افزایش نیاز به مسکن نیز افزایش یافت. در این زمان به دلیل کمبود چوب، انواع پروفیل در ساخت خانه به کار گرفته شد.

انواع پروفیل چیست

حال که با مفهوم پروفیل چیست آشنا شدید، اکنون بهتر است پیرامون انواع مختلف این مقطع صحبت شود. پروفیل، با توجه به شکل و کاربرد در دسته‌های متفاوتی تقسیم می‌شود. از لحاظ شکل، دو نوع باز و بسته وجود دارد. به جهت کاربرد، این گروه از کالاهای فولادی در دو دسته ساختمانی و صنعتی قرار دارند. هر یک از انواع این مقاطع می‌توانند از متریالی متفاوت نیز ساخته شوند.

پروفیل ساختمانی

پروفیل ساختمانی در مقطع مربع یا مستطیل در ابعاد و ضخامت‌های مشخصی تولید می‌شود و معمولا ضخامت آن بین 2 تا 4 میلیمتر می‌باشد. از انواع غیر چهارگوش پروفیل ساختمانی می‌توان به انواع 507، 508، 509، 95 و پروفیل‌های لنگه دری اشاره کرد. پروفیل 507 با نام پروفیل سپری هم شناخته می‌شود. پروفیل 508 پروفیل دو لبه و پروفیل 509، پروفیل یک لبه می‌باشد. تفاوت سطح مقطع این قطعات فولادی در شکل زیر نمایش داده شده است:

انواع پروفیل ساختمانی
انواع پروفیل ساختمانی

همچنین پروفیل‌های لنگه دری که برای ساخت چهارچوب‌های در مورد استفاده قرار می‌گیرد در دو نوع پرمصرف رومی و فرانسوی کاربرد دارند. تصاویر مقطع این دو نوع در شکل زیر به صورت شماتیک دیده می‌شود:

انواع چهارچوب درب
انواع چهارچوب درب

پروفیل صنعتی

پروفیل صنعتی در ابعاد و ضخامت‌هایی تولید می‌شود و خواص مکانیکی بالاتری نسبت به پروفیل ساختمانی از خود نشان می‌دهد. معمولا پروفیل صنعتی ضخامت بین 5 تا 8 میلیمتر دارد. به دلیل ضخامت بیشتر ورق این پروفیل‌ها با نود گرم تولید می‌شوند. پروفیل‌های صنعتی معمولا در ساخت سازه‌های فلزی بزرگ مثل پل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. تولید این نوع پروفیل‌ها به دلیل ابعاد و ضخامت بالا نسبت به سایر پروفیل‌ها، نیازمند صرف زمان و هزینه بیشتری است.

پروفیل مبلی

پروفیل مبلی که به پروفیل روغنی هم معروف می‌باشد، از ورق روغنی ساخته می‌شود. به همین دلیل نسبت به پروفیل‌های سازه‌ای، براق و زیباتر است. به دلیل ظاهر متفاوت پروفیل مبلی از این پروفیل عمدتا در کاربردهای دکوراتیو استفاده می‌شود. روش نورد سرد در ساخت پروفیل مبلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مقطع در دو جنس ST12 وST14  بیشترین کاربرد را دارد. قیمت پروفیل مبلی به دلیل جنس متفاوت، بالاتر از قیمت پروفیل ساختمانی می‌باشد.

پروفیل Z

ابتدا نحوه تولید پروفیل زد را در ویدئو زیر مشاهده کنید:

 

پروفیل  Z از جمله پروفیل‌هایی است که مقطع باز به شکل حرف لاتین Z دارد و در ساخت سقف سوله‌ها، سالن‌ها، پارکینگ و اماکنی از این دست کاربرد فراوانی دارد. سایز پروفیل Z نشان دهنده ارتفاع آن می‌باشد. شکل زیر به صورت شماتیک ارتفاع پروفیل Z را نشان می‌دهد. قیمت پروفیل Z تقریبا برابر با قیمت انواع ساختمانی و صنعتی آن است. این نوع پروفیل به دلیل وزن سبک، استحکام و سهولت نصب در ساخت و سازهای صنعتی کاربرد گسترده‌ای دارد.

پروفیل Z
سایز پروفیل Z

پروفیل گالوانیزه

پروفیل گالوانیزه از آبکاری پروفیل معمولی تولید می‌شود. گالوانیزه کردن به صورت گرم یا سرد انجام می‌شود. روش معمول گالوانیزاسیون پروفیل، غوطه وری در حمام مذاب می‌باشد. البته در این روش، از ابتدا از ورق گالوانیزه برای تولید پروفیل استفاده می‌شود و در پایان محل جوش مجدد گالوانیزه کاری می‌شود. این نوع پروفیل برای کاربرد در اتمسفر در تماس با رطوبت کاربردی می‌باشد. قیمت پروفیل گالوانیزه به دلیل حضور پوشش روی بیشتر از قیمت پروفیل معمولی می‌باشد. به دلیل مقاومت عالی این نوع پروفیل در ساخت در و پنجره کاربرد دارد.

پروفیل استیل

پروفیل استیل از جنس فولاد زنگ نزن تولید می‌شود. در نتیجه خاصیت مقاومت به خوردگی بالایی دارد و از آن در محیط‌های خورنده استفاده می‌گردد. همچنین به دلیل زیبایی ظاهر این نوع پروفیل، از آن برای مصارف دکوراتیو هم می‌توان استفاده کرد. بنابراین پروفیل استیل را می‌توان به دو دسته کلی پروفیل استیل صنعتی و پروفیل استیل دکوراتیو دسته بندی کرد.

پروفیل استیل در گریدهای مختلف فولاد زنگ نزن تولید می‌شود. از پرمصرف‌ترین گریدها می‌توان به فولاد زنگ نزن سری 304، 316 و 201 اشاره کرد. قیمت پروفیل استیل به دلیل جنس متفاوت آن، از دیگر انواع پروفیل معمولی گران‌تر است. پروفیل‌های استیل محصولاتی وارداتی هستند و در حال حاضر توسط تولیدکنندگان داخلی، با کیفیت لازم تولید نمی‌شوند.

نحوه تولید پروفیل چهارگوش

پروفیل در ایران در واقع مقطع چهارگوش توخالی فولادی می‌باشد. مقطع پروفیل‌های معمولی که به پروفیل قوطی نیز معروف هستند به صورت مربع یا مستطیل است. پروفیل‌ها معمولا از جنس ورق سیاه ST37 ساخته می‌شوند. ورق سیاه از نورد گرم حاصل می‌شود. جنس و هندسه از عوامل موثر بر قیمت انواع پروفیل به حساب می‌آید.

پروفیل از شکل دهی ورق فولادی به کمک فرآیند نورد تولید می‌شود. فرآیند نورد در دو حالت نورد گرم یا نورد سرد انجام می‌شود. دمای فرایند به ضخامت ورق استفاده شده بستگی دارد. برای تغییر شکل ورق‌های ضخامت بالا نیاز به پیش گرم کردن ورق اجتناب ناپذیر است. در خط نورد تولید پروفیل، ورق فولادی رفته رفته خم می‌شود. در ابتدا با خم کردن ورق فولادی، مقطعی مشابه با لوله فولادی ایجاد می‌شود.

پس از خمکاری ورق و ایجاد مقطع دایره‌ای شکل، توسط یک روش جوشکاری در درز ایجاد شده اتصال برقرار می‌شود. معمولا از روش جوشکاری مقاومت الکتریکی (ERW) یا جوشکاری زیر پودری (SAW) برای فرآیند جوشکاری انجام می‌شود.

پس از ایجاد یک اتصال قدرتمند، مقطع تحت نورد با غلتک‌های خاصی انجام می‌شود. به این ترتیب رفته رفته مقطع دایره‌ای به مقطع چهارگوش تبدیل می‌شود. در شکل زیر شماتیکی از فرآیند نورد پروفیل دیده می‌شود:

خط تولید پروفیل
خط تولید پروفیل

تولید کنندگان داخلی با در دست داشتن مجهزترین ماشین آلات به تولید انواع پروفیل مشغول هستند. شرکت جهان پروفیل پارس، نورد لوله یاران، لوله و پروفیل صابری و فولاد هیربد از جمله تولیدکنندگان بنام داخلی محسوب می‌شوند. علاوه‌بر تولیدات داخلی، پروفیل‌های وارداتی نیز در بازار موجود هستند.

در این مطلب تلاش شد تا با پاسخ به پرسش پروفیل چیست و چه انواعی دارد، اطلاعات شما را در این خصوص افزایش دهیم. شما باید متناسب با نیاز خود یکی از انواع این مقطع را انتخاب و تهیه کنید. اگر هنوز نمی‌دانید کدام مقطع برای شما مناسب‌تر است، می‌توانید با متخصصین آیرومارت، مشورت کنید. برای آگاهی از قیمت انواع پروفیل و سایر مقاطع فولادی با مشاوران ما در آیرومارت تماس حاصل فرمایید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *