اجزای دیگ بخار و بررسی کامل هر کدام

5/5 - (1 امتیاز)
دیگ بخار

دیگ بخار یکی از تجهیزاتی است که در صنایع مختلفی استفاده می‌شود و تشکیل شده از اجزا و لوله‌هایی است که برای انتقال گرمای تولیدی توسط فرایند احتراق به سیال مورد استفاده قرار می‌گیرند.

۵/۵ - (۱ امتیاز)

در واقع از طریق فرآیندهایی که توسط دیگ بخار صورت می‌گیرند، آب داغ یا بخار آب تولید می‌شود. در ادامه، این بخار آب برای تولید رطوبت و دما یا به حرکت آوردن دستگاه‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما دیگ بخار یک دستگاه کاملا ساده نیست، در واقع اجزای مختلفی دارد که هر کدام به یک وظیفه خاص عمل می‌کنند تا دستگاه کار کند.

ما در این مطلب قصد داریم به معرفی اجزای دیگ بخار بپردازیم و هر کدام را به طور کامل بررسی کنیم. در ادامه همراه وبلاگ آیرومارت باشید.

دیگ بخار چیست؟

یکی از تجهیزات مهم در تاسیسات صنعتی، دیگ بخار است که وظیفه تولید بخار برای مصارف صنعتی و بعضی از سیستم‌های تاسیساتی را بر عهده دارد. دیگ بخار یک سیستم انتقال یا تبدیل انرژی محسوب می‌شود که در آن، انرژی ذخیره شده در سوخت‌های فسیلی مانند گاز یا گازوئیل به انرژی حرارتی تبدیل می‌گردد.

به طور کلی، دیگ یک ظرف بسته است که در آن مایع (معمولا آب) گرم می شود. سیال لزوما به جوش نمی‌آید، بلکه سیالِ گرم شده یا تبخیر شده، برای استفاده در فرآیندهای مختلف یا کاربردهای گرمایشی از دیگ خارج می‌شود. برخی از این کاربردهای دیگ بخار عبارت‌اند از: گرمایش آب، گرمایش مرکزی، تولید برق مبتنی بر دیگ بخار، پخت و پز و سرویس بهداشتی.

اجزای دیگ بخار

مواد اولیه ساخت دیگ بخار

مخزن تحت فشار دیگ بخار، اغلب از فولاد، فولاد آلیاژی یا آهن فرفورژه ساخته می‌شود. به دلیل خوردگی فولاد و ترک خوردگی ناشی از تنش، در قسمت‌های مرطوب دیگ های بخار از فولاد استفاده نمی‌شود. اما فولاد زنگ نزن فریتی اغلب در بخش‌های سوپرهیتر دیگ بخار کاربرد دارد که در معرض آب جوش قرار نگیرند. ما پیش‌تر درباره اینکه دیگ فولادی چیست، به طور کامل صحبت کرده‌ایم و پیشنهاد می‌کنیم این مطلب را مطالعه کنید تا با ویژگی‌های آن بیشتر آشنا شوید.

در گذشته، مس به دلیل شکل‌پذیری بهتر و رسانایی حرارتی بالاتر، گاهی اوقات برای محفظه آتش استفاده می‌شد. اما در زمان‌های اخیر، قیمت بالای مس اغلب این را به یک انتخاب غیراقتصادی تبدیل می‌کند و به جای آن از جایگزین‌های ارزان‌تری مانند فولاد استفاده می‌شود.

علاوه بر این، می‌توان چدن را برای مخزن گرمایش آن به کار برد. البته چدن برای آبگرمکن‌های معمولی استفاده می‌شود و استفاده از آن در دیگ های بخار فشار قوی ایده‌آل نیست، زیرا دچار شکنندگی می‌شود. برای کسب اطلاعات بیشتر، به مطلب چدن چیست مراجعه کنید.

اجزای اصلی دیگ بخار

از آنجایی که اجزای تشکیل دهنده دیگ بخار می‌توانند بر اساس قطعات خاص تجهیزات و عملکرد متفاوت باشند، ما این مقاله را به دو بخش تقسیم می‌کنیم. در ابتدا به بخش‌های اصلی این سیستم می‌پردازیم. سه جز اصلی همه دیگ های بخار عبارت‌اند از:

۱. مشعل دیگ بخار

یکی از مهم‌ترین قسمت‌های دیگ بخار، مشعل است. اینجاست که اختلاط هوا با منبع سوخت اتفاق می‌افتد و در نتیجه احتراق ایجاد می‌شود که گرمای لازم برای گرم کردن سیال را به وجود می‌آورد. مشعل، حرارت ورودی را با احتراق یک منبع گرما فراهم می‌کند. به عبارت دیگر، واکنشِ احتراق را در دیگ آغاز می‌کند.

نحوه عملکرد این قطعه خاص به این صورت است که ترموستات هنگامی که سیستم نیاز به تولید گرما داشته باشد، پیام‌ها را به صورت الکترونیکی به مشعل ارسال می‌کند. سپس، سوخت توسط مکانیزم فیلتر، از یک منبع بیرونی به دیگ بخار پمپ می‌شود. یک نازل روی مشعل، این سوخت را به یک اسپری ریز تبدیل می‌کند و آن را مشتعل می کند که واکنش را در محفظه احتراق به وجود می‌آورد.

۲. محفظه احتراق دیگ بخار

همانطور که از نام آن پیداست، محفظه احتراق، بخشی از دیگ بخار است که در آن ترکیب سوخت/هوا می‌سوزد. به همین دلیل، محفظه احتراق معمولا چدنی است و دمای داخل آن تا چند صد درجه افزایش می‌یابد. این فرآیند معمولا در مدت زمان بسیار کوتاهی رخ می‌دهد. پس از احتراق، گرمای تولید شده در این محفظه، به مبدل حرارتی دیگ منتقل می‌شود.

۳. مبدل حرارتی دیگ بخار

مبدل حرارتی جزئی از دیگ بخار است که اجازه می‌دهد تا گرما بین دو سیال یا ماده، معمولا آب و گاز، مبادله شود، بدون اینکه مواد با هم مخلوط شوند. مبدل حرارتی دیگ، به گرمای مشعل اجازه می‌دهد تا آب سیستم را گرم کند. وظیفه مبدل حرارتی، انتقال حرارت از مشعل به آب و بدون تماس مستقیم با آب است. این ایده شبیه به جوشاندن آب در یک قابلمه است.

مبدل حرارتی، گرمای تولید شده توسط مشعل‌های داخل محفظه احتراق را به آب موجود در دیگ بخار منتقل می‌‌کند. مبدل های حرارتی می‌توانند از عناصر مختلفی از جمله لوله های فولادی، چدنی یا مسی ساخته شوند. بنابراین شما برای خرید دیگ بخار باید از قیمت لوله آب فلزی مطلع باشید. در این راستا می‌توانید قیمت لوله امروز را در سایت آیرومارت بررسی کنید.

این اجزا باید از مواد بسیار محکمی ساخته شوند که قادر به مقاومت در برابر درجه حرارت بالا، ماندگاری طولانی و انتقال موثر گرما باشند. بنابراین استفاده از لوله آتشخوار در این بخش‌ها توصیه می‌شود. این فرآیند با گاز گرم و آب سرد شروع می‌شود، اما به دلیل مبدل حرارتی، فرآیند با گاز خنک‌تر و آب گرم‌تر به پایان می‌رسد.

اجزای اصلی دیگ بخار

اجزای جانبی دیگ بخار

بسته به نوع و عملکرد سیستم دیگ بخار، ممکن است برخی یا همه اجزای زیر را مشاهده کنید. توجه به این نکته ضروری است که شاید بعضی از این اجزای اضافی در همه انواع دیگ وجود نداشته باشند. اجزای دیگ بخار شامل موارد زیر می‌شوند:

۱. ترموستات

ترموستات یکی‌دیگر از اجزای دیگ بخار است که وظیفه دارد سیگنال مناسب را در زمان توقف یا شروع فرآیند به مشعل ارسال کند. آنها بر اساس دمای سیال در دیگ، زمان مناسب این فرآیند را خود به خود تشخیص می‌دهند.

۲. شیر جریان برگشتی

شیر جریان برگشتی به عنوان یک واحد ایمنی عمل می‌کند و اجازه می‌دهد تا سیال فقط در یک جهت جریان یابد.

۳. پمپ سیرکولاتور

یکی دیگر از اجزای دیگ بخار، پمپ سیرکولاتور است که آب گرم را از طریق خطوط تغذیه به رادیاتورها یا سایر خطوط توزیع خارج می‌کند. این پمپ نقش مهمی در عملکرد دیگ ایفا می‌کند و باید به خوبی نگهداری شود تا اطمینان پیدا کنید که سیستم تا حد امکان کارآمد است و عملکرد درستی دارد.

۴. کنترل ها

کنترل‌های سیستم دیگ بخار، به کاربر اجازه می‌دهد تا دمای آب، مخلوط‌های تامین هوا و سوخت، فشار داخلی و احتراق را تنظیم کند. کنترل‌ها تعداد دفعات روشن شدن مشعل، کیفیت مخلوط سوخت و اکسیژن، سرعت استفاده از سوخت و گرم شدن آب را تنظیم می‌کنند. از طرفی، کنترل‌ها بخش مهمی از سیستم ایمنی دیگ نیز به حساب می‌آیند.

بخار کنترل نشده و پرفشار می‌تواند فوق‌العاده خطرناک باشد. کنترل‌های سیستمی که به خوبی نگهداری می‌شوند، به ایمن نگه داشتن دیگ بخار کمک می‌کنند. با اطمینان از اینکه فشارهای داخل آن خیلی زیاد نمی‌شود، آب در محدوده دمایی مطمئن باقی می‌ماند و سیستم به درستی به کار خود ادامه می‌دهد.

۵. کندانسور

هواگیر یا کندانسور، دستگاهی است که اکسیژن و سایر گازهای محلول را از مایعات خارج می‌کند. در همین حال، کندانسور، یک مبدل حرارتی است که گرمای نهان را از دودکش خارج می‌کند تا متراکم شده و دوباره وارد دیگ شود. مخازن هواگیر و کندانسورها فقط در سیستم های دیگ بخار استفاده می‌شوند و در دیگ های آب گرم و روغن داغ استفاده نمی‌شوند. زیرا در مخازن دیگ بخار، سیال همیشه به صورت مایع است.

۶. دودکش دیگ بخار

مانند بسیاری از تجهیزات صنعتی دیگر، در اینجا نیز دودکش، دود سوخت مصرف شده را با خیال راحت از نمای بیرونی ساختمان خارج می‌کند. این دودکش ممکن است شبیه یک دودکش آجری سنتی یا از جنس لوله فلزی باشد.

دودکش باید به گونه‌ای ساخته شود که گازهای خطرناکی مانند مونوکسید کربن از داخل فضا منحرف شوند. همچنین باید مطمئن شوید که در نزدیکی پنجره‌ها و درها، دوباره دود به داخل منزل یا کارخانه برنمی‌گردد. یعنی باید به گونه‌ای ساخته شود که با جریان قوی باد نیز مقابله کند.

اجزای جانبی دیگ بخار

۷. مواد نسوز

این مواد برای پر کردن شکاف‌ها یا منافذی که ممکن است در اطراف آتش دیگ بخار باشند، به کار می‌روند. این کمک می‌کند تا اطمینان حاصل شود که آتش در محفظه باقی می‌ماند.

۸. خطوط بازگشت

هنگامی که آب یا بخار، سرد می‌شود و بخار به آب تغییر حالت می‌دهد، خطوط برگشت این آب را برای گرم شدن مجدد به دیگ برمی‌گردانند. خطوط برگشت وظیفه دارند سیال خنک شده یا بخار خنک شده را به دیگ برگردانده تا دوباره گرم شود.

۹. سوپرهیتر

سوپرهیتر یکی از اجزای دیگ بخار است که حتما باید وجود داشته باشد و در مسیر گازهای داغ دودکش، قرار می‌گیرد. گرمای بازیابی شده از گازهای دودکش، در بخارِ قبل از ورود به توربین استفاده می‌شود. هدف اصلی سوپرهیتر، افزایش دمای بخار اشباع، بدون افزایش فشار آن است.

۱۰. نشانگر سطح (آبنما)

آبنما وظیفه نمایش سطح آب داخل دیگ را بر عهده دارد. بسته به ظرفیت و استاندارد دیگ، تعداد آبنماهای دیگ بخار یک یا دو عدد خواهد بود. نشانگرهای سطح آب به دو صورت مغناطیسی یا شیشه‌ای ساخته می‌شوند که هر کدام مزایا و معایبی دارند.

از آنجایی که نظارت بر سطح آب توسط اپراتور بسیار مهم است، شیشه‌های محافظ و لوله‌های شیشه‌ای آبنما باید همیشه تمیز باشند. برای اطمینان از عملکرد صحیح و تمیز کردن محفظه آبنما، لازم است به طور دوره‌ای دریچه تخلیه زیر آبنما باز شود تا رسوبات محفظه از بین روند.

۱۱. مانومتر

مانومتر یا فشار سنج که بر روی کلکتور دستگاه‌های کنترلی نصب می‌شود، وظیفه نشان دادن فشار بخار دیگ را بر عهده دارد. پیشنهاد می‌شود عملیات کالیبراسیون سالیانه را به طور منظم انجام دهید تا از عملکرد مناسب و نمایش دقیق فشار توسط مانومتر مطمئن شوید.

۱۲. شیر اطمینان

وظیفه شیر اطمینان، کاهش مکانیکی فشار دیگ است. بسته به ظرفیت و استاندارد دیگ، نصب یک یا دو شیر اطمینان بر روی دیگ الزامی است. شیر ایمنی می‌تواند تک فنر یا دو فنر باشد.

در صورتی که به هر دلیلی سیستم کنترل الکترونیکی دیگ کار نکند و فشار دستگاه از حد مجاز بیشتر شود، برای جلوگیری از انفجار، شیرهای اطمینانِ نصب شده بر روی دیگ به صورت مکانیکی فعال شده و بخار اضافی را آزاد می‌کند. در این شرایط، فشار را کاهش می‌دهند و از بروز مشکل و خطر جلوگیری می‌کند.

ساخت دیگ بخار

خرید تجهیزات دیگ بخار

همانطور که مطالعه کردید، دیگ بخار بسته به نوع آن، از اجزای مختلفی تشکیل می‌شود که هر کدام به تجهیزات خاصی، مثل انواع لوله نیاز دارند. بنابراین شما می‌توانید برای خرید و اطلاع از قیمت انواع لوله چون قیمت لوله مانیسمان، قیمت لوله گالوانیزه و …، وارد سایت آیرومارت شوید و در صورت نیاز، محصول مورد نظرتان را آنلاین خریداری کنید. همچنین جهت کسب اطلاعات بیشتر، کافیست با شماره ۰۲۱۴۵۳۰۶ تماس بگیرید و توسط کارشناسان مجرب راهنمایی شوید.

غزاله کریمی

نظر کاربران

به این مقاله امتیاز دهید
5/5 - (1 امتیاز)

021-45306

با شما تماس میگیریم

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی

بازه زمانی مورد نظر جهت تماس
مشاوره در ساعات کاری 021-45306
محصولات وارد شوید! لیست سفارشات 021-45306فروش و بازرگانی

درخواست سفارش

کیلوگرم
معادلتن

قیمت نهایی بعد از تماس و اعلام کارشناس مشخص می شود.