فلز گران‌ بها چیست و چه کاربردهایی دارد؟

فلزات گران‌بها (Precious Metals) عناصر کمیاب و باارزشی هستند که سرمایه‌گذاری روی آن‌ها بسیار محبوب است. با توجه به نوسان قیمت‌ها، تعیین گران‌ترین فلز در هر زمان دشوار است؛ با این حال، برخی از این فلزات همیشه ارزشمند و سودآور هستند. در این مقاله، فهرستی از فلزات گران‌بها و کاربردهای آن‌ها ارائه شده تا به شما در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری کمک کند.

چرا بعضی از فلزات گران بها هستند؟

فلزات به دو دسته آهنی (Ferrous Metals) و غیرآهنی (Non-Ferrous Metals) تقسیم می‌شوند. تفاوت‌های اصلی آن‌ها عبارت‌اند از:

• فلزات آهنی معمولاً زنگ می‌زنند و مغناطیسی هستند، اما فلزات غیرآهنی زنگ نمی‌زنند و مغناطیسی نیستند.

• فلزات غیرآهنی سبک‌تر و اغلب گران‌تر از فلزات آهنی هستند.

فلزات گران‌بها عمدتاً جزو فلزات غیرآهنی قرار دارند و بهای آن‌ها تحت تأثیر چند عامل است:

1. کمیابی منابع: با وجود کشف معادن جدید، میزان فلز قابل استخراج همیشه محدود است و بازیافت بعضی فلزات امکان‌پذیر نیست، بنابراین قیمت آن‌ها بالا می‌رود.

2. کاربرد و فناوری: هرچه تقاضا برای کاربردهای خاص فلز بیشتر باشد، ارزش آن بالاتر می‌رود.

3. شرایط اقتصادی و سیاسی: عرضه و تقاضا در کشورهای مختلف و وضعیت اقتصادی و سیاسی می‌تواند روی قیمت فلزات تأثیر بگذارد.

بیشتر بخوانید: فروش مواد اولیه فلزات به صورت اعتباری

فلز گران بها چیست؟ و انواع آن

فلزات گران بها، گروهی از عناصر کمیاب و ارزشمند هستند که به دلیل ویژگی های شیمیایی خاص، کاربردهای گسترده ای در صنعت، فناوری و جواهرسازی دارند. این فلزات دارای مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی، اکسیداسیون و واکنش های شیمیایی هستند؛ به همین دلیل نیازی به روکش یا محافظ ندارند و دوام بالایی در محیط های مختلف از خود نشان می دهند.

از میان فلزات گران بها، پنج عنصر اصلی شامل موارد زیر است:

• طلا
• نقره
• پلاتین
• پالادیوم
• رودیوم

در ادامه لیست انواع فلز گران بها در جدول دیده می‌شوند؛

محل تولید	سال کشف	نام انگلیسی	نام فلز
آفریقای جنوبی، آمریکا، میانمار، برزیل، روسیه، استرالیا	۱۸۰۳	Iridium	ایریدیوم
آفریقای جنوبی، روسیه، آمریکای شمالی	۱۸۰۳	Rhodium	رادیوم
چین، کانادا، استرالیا، روسیه، آمریکا، مکزیک	دوران باستان	Gold	طلا
روسیه، آفریقای جنوبی	۱۸۰۳	Palladium	پالادیوم
کانادا، کلمبیا، پرو، روسیه و آفریقای جنوبی	۱۵۵۷	Platinum	پلاتینیوم
آفریقای جنوبی، آمریکای شمالی و جنوبی	۱۸۴۴	Ruthenium	روتنیوم
روسیه، کره شمالی	۱۸۰۳	Osmium	اسمیوم
شیلی، پرو، کانادا، لهستان، قزاقستان	۱۹۸۰	Rhenium	رنیوم
مکزیک، چین، پرو، شیلی، روسیه، لهستان، استرالیا، بولیوی، آمریکا، آرژاتین	دوران باستان	Silver	نقره
استرالیا، چین، قزاقستان، نروژ، روسیه، اوکراین، آمریکا ماداگاسکار	۱۸۷۹	Scandium	اسکاندیم
عنصر رادیواکتیو که در طبیعت کشف نمی‌شود	۱۹۵۰	Californium	کالیفرنیوم
آفریقای جنوبی، روسیه، کانادا	۱۸۶۳	Indium	ایندیم

رودیوم (Rhodium)

رودیوم به دلیل درخشندگی بالا و مقاومت فوق العاده در برابر خوردگی، در آبکاری جواهرات و ساخت کاتالیست های خودرو کاربرد دارد. این فلز بسیار کمیاب است و تولید محدود آن باعث شده قیمت بالایی داشته باشد، به ویژه در بازارهای صنعتی و لوکس.

بیشتر بخوانید:‌ آبکاری فلزات

پالادیوم (Palladium)

پالادیوم فلزی سبک و مقاوم است که توانایی جذب هیدروژن و رسانایی بالا دارد. این فلز به طور گسترده در سیستم های اگزوز خودرو، سلول های سوختی، دندان پزشکی و جواهرسازی استفاده می شود. افزایش تقاضا در صنعت خودرو و استخراج محدود، دلیل اصلی گران بودن آن است.

طلا (Gold)

طلا یکی از شناخته شده ترین فلزات گران بهاست که به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی، رسانایی الکتریکی مناسب، شکل پذیری عالی و ظاهر درخشان، در جواهرسازی، سرمایه گذاری و صنایع الکترونیک کاربرد دارد. کمیابی، دوام و تقاضای بالا در بازارهای جهانی، دلیل اصلی ارزش بالای این فلز است.

روتنیوم (Ruthenium)

روتنیوم فلزی رسانا و مقاوم در برابر اکسیداسیون است که در ساخت چیپ ست ها، سلول های الکتروشیمیایی و رنگ های سرامیکی کاربرد دارد. با وجود فراوانی نسبی، کاربردهای خاص در صنعت الکترونیک و شیمیایی باعث شده ارزش آن حفظ شود.

ایریدیوم (Iridium)

ایریدیوم یکی از سخت ترین و مقاوم ترین فلزات شناخته شده است که نقطه ذوب بسیار بالایی دارد. این ویژگی ها آن را برای استفاده در صنایع هوافضا، ساعت سازی و قطعات مقاوم در خودروسازی مناسب کرده اند. استخراج دشوار و کاربردهای تخصصی، ارزش آن را افزایش داده اند.

اسمیم (Osmium)

اسمیوم چگال ترین فلز شناخته شده است که سختی و براقیت بالایی دارد. این فلز در ساخت نوک قلم های نفیس، قطب نما و سوزن گرامافون های حرفه ای استفاده می شود. کمیابی و کاربرد در ابزارهای دقیق، دلیل اصلی قیمت بالای آن است.

رنیوم (Rhenium)

رنیوم دارای نقطه ذوب بسیار بالا و مقاومت عالی در دمای زیاد است. این فلز در ساخت سوپرآلیاژهای موتور جت، کاتالیست های پتروشیمی و المنت های حرارتی کاربرد دارد. استخراج دشوار و کاربرد در صنایع هوافضا، ارزش آن را افزایش داده اند.

نقره (Silver)

نقره دارای بالاترین رسانایی الکتریکی و حرارتی در میان فلزات است و خاصیت ضدباکتری نیز دارد. این ویژگی ها باعث شده نقره در پنل های خورشیدی، تجهیزات پزشکی، تصفیه آب و جواهرسازی کاربرد گسترده ای داشته باشد.

با وجود فراوانی بیشتر نسبت به طلا، کاربرد صنعتی گسترده موجب حفظ ارزش آن شده است.

اسکاندیم (Scandium)

اسکاندیم فلزی سبک و مقاوم است که در بهبود خواص آلیاژهای آلومینیوم نقش دارد. کاربرد آن در تجهیزات هوافضا، لامپ های کم مصرف و نمایشگرها باعث شده با وجود فراوانی کم، ارزش بالایی داشته باشد.

ایندیم (Indium)

ایندیم فلزی نرم با رسانایی خوب است که خاصیت چسبندگی به شیشه دارد. این ویژگی ها باعث شده در ساخت نمایشگرهای LCD، LED، نیمه هادی ها، راکتورهای هسته ای و دندان پزشکی کاربرد داشته باشد. تقاضای بالا در صنعت فناوری و منابع محدود، دلیل گران بودن آن است.

کالیفرنیوم (Californium)

کالیفرنیوم فلزی رادیواکتیو با توان تولید نوترون بالا است که در تصویربرداری نوترونی، درمان سرطان و تحلیل نفت کاربرد دارد. تولید محدود در آزمایشگاه و کاربردهای بسیار تخصصی، آن را به یکی از گران ترین عناصر تبدیل کرده اند.

کاربرد فلزات گران بها

در دنیای فناوری، پزشکی، صنعت و انرژی، فلزات گران بها به عنوان عناصر کلیدی با خواص منحصربه فرد شناخته می شوند. این فلزات به دلیل ویژگی هایی خوب خود در کاربردهای تخصصی و پیشرفته مورد استفاده قرار می گیرند. در ادامه، مهم ترین کاربردهای هر فلز گران بها معرفی شده است.

کاربرد رادیوم

• تولید اسید استیک و نیتریک و همچنین کاتالیست
• آبکاری جواهرات جهت افزایش درخشندگی
• تقویت شیشه های صنعتی مقاوم به حرارت

کاربرد پالادیوم

• کاتالیست در سیستم اگزوز خودروها
• ساخت قطعات الکترونیکی دقیق
• سلول های سوختی هیدروژنی
• جواهرسازی

کاربرد طلا

• جواهرات لوکس، شمش های سرمایه گذاری
• ضرب سکه و مدال
• تجهیزات الکترونیکی با رسانایی بالا

کاربرد روتنیوم

• چیپ ست ها، سلول های الکتروشیمیایی
• رنگ های سرامیکی و شیشه های تزئینی

کاربرد ایریدیوم

• صنایع هوافضا، ساعت سازی دقیق
• قطعات مقاوم در خودروسازی

کاربرد اسمیم

• اجزای ساعت، سوزن گرامافون
• نوک قطب نما و قلم های نفیس

کاربرد رنیوم

• سوپرآلیاژهای موتور جت
• کاتالیست پتروشیمی، المنت های حرارتی

کاربرد نقره

• قطعات الکترونیکی، پنل خورشیدی
• تصفیه آب، جواهرسازی

کاربرد اسکاندیم

• لامپ های کم مصرف، نمایشگرها
• کاتالیست، تجهیزات هوافضا و ورزشی

کاربرد ایندیم

• نمایشگرهای LCD، نیمه هادی ها
• راکتورهای هسته ای، دندان پزشکی

کاربرد کالیفرنیوم

• تجهیزات نظامی، درمان سرطان
• تحلیل نفت و شناسایی فلزات گران بها

جمع‌ بندی

در سال‌های اخیر توجه به فلزات گران بها برای سرمایه‌گذاری به‌دلیل آسیب‌پذیر نبودن آن‌ها از نوسان‌های بازار افزایش یافته است. شناخت این فلزات و آگاهی از کاربرد و قیمت آن‌ها به شما کمک می‌کند در زیمنه سرمایه‌گذاری فلز گران بها بهتر تصمیم بگیرید.

شرکت بازرگانی فولاد آیرومارت، بیش از سه دهه است که در بازار آهن آلات فعالیت دارد و ضمن تأمین انواع مقاطع فلزی از جنس‌های مختلف مانند استیل زنگ نزن، آلومینیوم و مس، آماده ارسال سریع بار به سراسر کشور است.

شرکت نفت آهن پاسارگاد با نام تجاری آیرومارت، با برخورداری از زیرساخت‌های لازم شامل انباری به مساحت ده هزار متر مربع، خدمات متنوعی از جمله برشکاری و خمکاری مقاطع فولادی را ارائه می‌دهد.

شما می‌توانید با مراجعه به سایت آیرومارت، از قیمت روز مقاطع مختلف فلزی مانند قیمت ورق آلومینیوم مطلع شوید. برای کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما از طریق شماره ۰۲۱۴۵۳۰۶ تماس حاصل فرمایید.