۳ دی ۱۳۹۹ رویا سبزعلی ۰
به اشتراک‌ گذاری

ورق فولادی ، استراتژیک‌ترین کالا در بازار آهن

برای به کارگیری راحت فولاد در صنایع مختلف، این آلیاژ به اشکال مختلفی مثل ورق تولید می‌گردد. هر مقطعی که ضخامت آن در برابر عرض ناچیز باشد، در بازار با نام ورق شناخته می‌شود. ورق فولادی هم به عنوان ماده اولیه کاربرد دارد و هم به طور مستقیم مورد استفاده قرار می‌گیرد. به همین دلیل  کالای مهمی در بازار آهن آلات تلقی می‌گردد.

اما ورق فولادی چیست؟ تمامی ورق‌های ساخته شده با آلیاژهای فولادی با نام ورق فولادی در بازار به فروش می‌رسد. در بازار آهن آلات منظور از ورق همان ورق فولادی است. در ادامه این مقاله تمام چیزی که برای شناخت این محصول لازم دارید را می‌خوانید. ورق فولادی به دلیل خواص مکانیکی و شیمیایی مخصوص در صنایع مختلف جای پای خود را باز کرده‌است. بنابراین بخش عظیمی از محصولات تولیدی صنعت مقاطع فولادی را به خود اختصاص داده‌است و بازار داغ و همیشه پر استقبالی دارد.

بی شک در بین این کاربردهای گوناگون قیمت ورق یک پارامتر بسیار مهم به حساب می‌آید که در ادامه مقاله به آن پرداخته شده است. صنعت ساخت و ساز از جمله صنایعی است که از وجود ورق فولادی بهره می‌برند.

ورق فلزی بر اساس روش تولید در دو حالت تولیدی نورد سرد، نورد گرم قرار می‌گیرد و بر اساس جنس آلیاژ فولاد ساده و استیل قابل تفکیک‌اند.

روش و مراحل تولید ورق فولادی چیست ؟

با وجود این حجم گسترده از کاربرد قابل توجه است البته که نوع فرآیند تولید نیز موجب تفاوت در روش‌های تولید می‌باشد. در مقاله پیش‌رو سعی کرده‌ایم این مباحث را بیان کنیم و تغییرات قیمت این مقطع فولادی را نیز ارائه دهیم و علت آن با نیم‌نگاهی به عوامل اثرگذار بررسی نماییم.

ورق فولادی و انواع آن

صنعت تولید مقاطع فولادی از دیرباز بخش عمده‌ای از تولیدات خود را به محصول ورق فولادی اختصاص داده است. تقاضای بازار در مورد این مقطع بسیار زیاد و گسترده بوده و هست. با وجود این حجم از تقاضا، ورق به نوعی، کالای استراتژیک به حساب می‌آید. ما در صنعت داخلی در زمینه انواع ورق فولادی، به غیر از استیل، خودکفا هستیم و تامین‌کننده نیاز داخلی همان تولیدکننده داخلی می‌باشد.

برای آگاهی از اینکه ورق‌های فولادی چیست ؟ با وجود گستردگی زیاد در انواع و خواص ظاهری و مکانیکی که از خود نشان می‌دهند در سه دسته بندی کلی قابل بیان است، ورق فولادی سرد، ورق فولادی گرم و ورق فلزی استیل(لینک به ورق استیل که در حال ساخت است)، مسی و آلومینیومی قابل تقسیم ودسته‌بندی است.

علت نام‌گذاری ورق در دو نوع سرد و گرم به فرآیند تولید آن برمی‌گردد. پاسخ به اینکه ورق فولادی گرم چیست؟ ساده است. این نوع ورق، محصول نورد گرم و ورق فولادی سرد محصول نورد سرد است. ورودی نورد سرد ورق، ورق فولادی گرم است که ادامه فرآیند تولیدش در دمای اتاق و توسط غلطک‌ها انجام می‌شود.

ورق‌های گرم، در دو دسته کلی شیت و رول هستند. شیت‌ها عموما ضخامت بالای ۲۰ میلی‌متری دارند و چون امکان رول شدن به‌خاطر ضخامت بالایشان را ندارند، به‌صورت شیت و با ابعاد مشخص انبار، حمل و فروخته می‌شوند.

ورق‌های گرم دچار اکسیداسیون یا زنگ‌زدگی سطحی در دمای بالا می‌شوند. این مسئله منجر می‌شود سطحی تیره و سیاه داشته باشند. ورق فولادی سرد  نسبت به نوع گرم خود، سطحی براق، مورفولوژی ریزدانه‌تر و استحکام بالاتری دارند. در کاربردهایی که کیفیت سطحی بالاتر ورق مدنظر است، ورق سرد بهترین گزینه می‌باشد.

با کلیک روی لینک مشخص‌شده، تفاوت ورق گرم و سرد بهتر مطالعه کنید.

تمامی انواع ورق سرد مقاومت به خوردگی خوبی از خود نشان می‌دهند، تولیدی ارزان و سریع دارند. این نوع ورق در تمامی کاربردهای صنایع لوازم خانگی، خودرو، قطعه‌سازی صنعتی، رادیاتورهای گرمایشی، مخازن سخت و آب و … استفاده می‌شود.

نوع استیل در دسته‌بندی کلی ورق فولادی به لحاظ ترکیب شیمیایی و آلیاژی بودن فولاد، متمایز است و مقاومت به خوردگی و زنگ‌زدگی بالاتری از خود نشان می‌دهد. و ورق‌های فلزی دیگری چون ورق مسی و آلومینیومی هم از سایر تولیدات ورق هستند که خواص متفاوتی از فولاد و استیل از خود نشان می‌دهند.

پاسخ به سوال ورق‌های فولادی چیست ؟ آسان است چرا که هر کدام از  این  ورق‌ها دارای زیرگروه هستند. در مورد ورق فولادی سرد، ورق‌های روغنی، گالوانیزه، رنگی و عرشه فولادی قابل بیان است. ورق‌های سیاه st37، سیاه برشی،  A516، A283، st52،  ورق آجدار، تسمه و اسیدشویی در گروه ورق فولادی گرم جای می‌گیرد و ورق‌های استیل بگیر، نگیر و نسوز کلیه حالت‌های موجود ورق فولادی در نوع استیل می‌باشد.

پرمصرف‌ترین نوع ورق گرم، st37 و پرمصرف‌ترین نوع ورق سرد، ورق فولادی روغنی است.

در ادامه سعی داریم به هر کدام از این انواع مختلف و اینکه ورق فولادی چیست ؟ و کاربردهایشان بپردازیم.

انواع ورق سرد

ورق روغنی از گروه ورق سرد دارای عناصر کربن، منگنز، سیلیسیم، فسفر و گوگرد در ترکیب خود است. ضخامت این ورق در محدوده ۰.۳ تا ۳ میلی‌متر می‌باشد. نوع معمولی با نماد شناخته‌شده St12 با کاربرد در صنعت ساختمانی و صنعتی با خاصیت کششی کاربرد دارد. نماد شناخته‌شده St13 با کاربرد در ساخت سازه‌های صنعتی و ساختمانی که به پرسکاری کم‌عمق نیاز دارند با خاصیت نیمه کششی مورد استفاده قرار می‌گیرد. نماد شناخته‌شده St14 با کاربرد در صنعت خودروسازی که جوشکاری را امکان‌پذیر می‌کند و خاصیت کششی بالایی دارد، می‌باشد. انواع لعاب‌پذیر EK2 و QSTE نوع فرآوری‌شده ورق فولادی سرد هستند.

ورق روغنی، ماده اولیه در تولید ورق رنگی و گالوانیزه است که در ادامه به‌عنوان سایر زیرگروه‌های ورق فولادی سرد به آن می‌پردازیم.

ورق گالوانیزه، تحت عملیات الکتروشیمیایی برای ایجاد پوششی روی سطح آن قرار می‌گیرد. این پوشش از جنس فلز روی است که از ورق فولادی در مقابل خوردگی و اکسیداسیون حفاظت می‌کند. نام‌های ورق گالوانیزه سقفی یا ورق شیروانی نام‌های دیگر این محصول در بازار است. وجود پوشش روی این ورق باعث افزایش قیمت آن نسبت به سایر هم‌گروهی‌هایش می‌شود.

گالوانیزه نمودن ورق با دو روش گرم و سرد انجام می‌پذیرد. گالوانیزه گرم شامل روش‌‍های غوطه‌وری، که معمول‌ترین است، اسپری حرارتی، که در ترمیم پوشش آسیب‌دیده ورق حین جوشکاری نیز موثر می‌باشد و خشک است و روش گالوانیزه کردن سرد ورق فولادی، که بخار روی به‌عنوان پوشش روی سطح ورق پس از سرد شدن، می‌نشیند.

ورق رنگی، یکی دیگر از زیر گروه‌های ورق سرد است که با ایجاد پوشش‌هایی روی سطح آن، بر زیبایی سطحی و ظاهری آن افزوده شده و ورق را در برابر خوردگی و اکسیداسیون مقاوم می‌نماید.

پوشش‌های مختلف روی ورق رنگی، رنگ‌های زیبا و متفاوتی ایجاد می‌کند که شماره‌های استاندارد که در ادامه آورده‌ایم، رنگ ورق فولادی را بیان می‌کند. ۱۰۱۵ کرم رنگ، ۱۰۲۳ و ۱۰۲۸ خانواده رنگ زرد، ۲۰۰۳ نارنجی رنگ، ۳۰۰۰ و ۳۰۲۰ قرمز رنگ، ۴۰۰۳ صورتی رنگ، ۴۰۰۵ بنفش رنگ، ۵۰۱۵ آبی رنگ، ۶۰۲۴ سبز رنگ، ۸۰۰۴ قهوه‌ای رنگ و ۹۰۱۶ سفید رنگ است.

عرشه فولادی، یکی پرکاربردترین انواع ورق سرد فرآوری شده است که ماده خام تحت عملیات قرار گرفته در تولید این مقطع، ورق فولادی گالوانیزه است. کاربرد عرشه فولادی در ساخت و سازهای اسکلت فلزی می‌باشد. ورق عرشه فولادی دارای ضخامت‌ها و طول گام‌های متفاوت است. این موارد و نحوه استفاده از آن را متمایز و متفاوت می‌کند.

انواع ورق گرم

ورق‌های سیاه st37و St52 از زیر گروه‌های ورق گرم هستند که نوع معمولی و صنعتی این گروه هستند. نوع معمولی ورق فولادی گرم یا St37 کم کربن است و انعطاف‌پذیری و جوش‌پذیری بالا و استحکام متوسطی از خود نشان می‌دهد. نوع صنعتی ورق فولادی گرم یا St52 دارای میزان عناصر آلیاژی بالاتری نسبت به نوع معمولی خود است. این مسئله به استحکام بیشتر و انعصاف‌پذیری بالاتری نسبت به نوع معمولی اش، منجر می‌شود.

ورق اسیدشویی در واقع همان تولیدات نورد گرم هستند که تحت عملیات زدایش آلایندگی سطحی با اسید شده است. انواع ورق فولادی گرم  St37، St52 و St33 با روش‌های غوطه‌وری در مخزن، افشانه‌ای و بازگردشی تحت اسیدشویی قرار می‌گیرند. این عملیات، سطحی براق برای ورق ایجاد می‌کند. ورق فرآوری‌شده آماده استفاده وبه‌کارگیری در صنایع اتوموبیل‌سازی، ساخت مخازن تحت فشار و خطوط انتقال‌دهنده سیالات می‌شود.

ورق فولادی تسمه، از برش و فرآوری ورق گرم حاصل می‌شود. این کالای فولادی دارای ۴ نوع متفاوت تسمه فولادی ترانس، فابریک، ماشین‌کاری و نوردی است. این تفاوت در روش تولید، کاربردهای متنوع آن را موجب می‌شود. تحمل وزن سازه‌ها، ساخت نرده، تولید ماشین لباس‌شویی و سایر وسایل منزل، گریتینگ ، بادبند، تولید کابل برق و تلفن و… از موارد استفاده تسمه فولادی است.

ورق آجدار، از ورق ساختمانی St44-2، St37-2 ، St52-3  که از روش نورد گرم تولید شده‌اند، فرآوری و ساخته می‌شود. سطح این ورق دارای برجستگی‌های لوزی، عدسی، شطرنجی، بادامی و الماسی شکل است. وجود این آج‌ها اصطکاک سطحی را افزایش داده می‌دهد. در مصارفی که سطح شیبدار است و امکان سر خوردن اجسام یا افراد وجود دارد، بسیار پرکاربرد است. شکل‌پذیری و خم‌شدن مناسب ورق، از ویژگی‌های شاخص و مزایای آن می‌باشد.

دو نوع دیگر ورق گرم A516 و A283  در صنایع نفت و گاز و در تولید مخازن کم و پرفشار پرکاربرد و شایان توجه‌اند.

انواع ورق استیل، مسی و آلومینیومی

ورق فولادی استیل در سه گروه بگیر، نگیر و نسوز قابل بیان و دسته‌بندی است.

استیل نگیر، دارای دو دسته سری ۲۰۰ و ۳۰۰ (آلیاژهای ۳۰۴،۳۱۰،۳۱۶ و ۳۱۲) می‌باشد که ۳۰۴ پرمصرف‌ترین نوع در این گروه است.

استیل بگیر، دارای گرید ۲۰۱ و سری ۴۰۰ (۴۱۰،۴۲۰ و ۴۳۰) می‌باشد.

استیل صنعتی براق، استیل صنعتی مات، استیل براق و استیل دکوراتیو در بازار موجود و در موارد گوناگون پر مصرف است. ورق‌های صنعتی و دکوراتیو نیز انواع مات، براق و خشدار را دارند.

رنگ‌های استیل دکوراتیو با ایجاد پوشش‌هایی از انواع فلزات دارای رنگ‌های متنوعی است.  به طور مثال تیتانیوم رنگ طلایی، زیرکونیم رنگ رزگلد، زیرکونیم غلیظ رنگ قرمز، تیتانیوم و آلومینیوم رنگ برنز، تیتانیوم و آلومینیوم غلیظ رنگ آبی، تیتانیوم، آلومینیوم و کربن رنگ مشکی را ایجاد می‌کند.

ورق آلومینیومی: گریدهای ۱۰۵۰، ۱۰۶۰، ۱۰۷۰، ۱۱۰۰ و ۱۲۰۰.۲۰۲۴، ۵۰۰۰، ۶۰۶۱، ۷۰۷۵ را دارد.

روش و مراحل تولید ورق فولادی چیست ؟

ماده اولیه در تولید ورق فولادی سرد، ورق گرم است که در چندین مرحله فرآوری شده پس می‌توان در مورد تولید هر دو نوع ورق گرم و سرد یک روش تولید را بیان نمود.

تولید ورق فولادی گرم

شاید برای شما این سوال پیش آمده باشد که فرآیند تولید ورق فولادی گرم چیست ؟

پس از ریخته‌گری مذاب فلز و حصول انواع محصول خام و اولیه اکنون زمان فرآوری و تولید انواع مقاطع فولادی چون ورق فولادی است. می‌توان در پروسه تولید ورق قرار گرفت. فولاد ریخته‌گری‌شده، در سه شکل بیلت، بلوم و تختال تولید می‌شود. در تولید ورق، به‌عنوان یکی از پرکاربردترین مقاطع فولادی و یک کالای استراتژیک، شمش تختال یا اسلب، ماده خام اولیه است.

در مرحله اولیه تولید ورق گرم، تختال آماده تغییر ضخامت‌های زیاد است. لذا دمای آن را افزایش داده و به ۱۲۰۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسانند تا کاهش ضخامت آن آسان‌تر شود. تختال داغ در معرض چندین مرحله نورد کاری با غلطک قرار می‌گیرد تا به ضخامت مطلوب برسد.

اما این تختال به مراحلی بیش از این نیازمند است تا به ضخامت و عرض کمتر برسد. خلاصه‌وار می‌توان از این مراحل یاد کرد که شامل کوره‌های پیش‌گرم، پوسته‌شکن، نورد خشن‌کار، میز انتقال تختال، دستگاه برش و پوسته‌شکن ثانویه، نورد پایانی، خنک‌کن‌های آبی و دستگاه‌های بسته‌بندی می‌باشد.

کوره‌های پیش‌گرم، وظیفه رساندن دمای شمش تختال به حدود ۱۲۰۰ درجه سانتی‌گراد را دارند. پوسته‌شکن، اکسیدهای سطح ورق را که دچار اکسیداسیون و زنگ‌زدگی دمای بالا و تحت خنک‌سازی با پاشش آب در مراحل کاهش ضخامتش شده، دچار ترک می‌کند و می‌شکند. به دنبال این کار اکسید از روی سطح ورق برداشته شود. نورد خشن‌کار، از مراحل اولیه نورد است که تغییر ضخامت زیاد نتیجه کار آن است. هرچه مراحل نورد رو به اتمام فرآیند برود، میزان کاهش ضخامت به‌عنوان وظیفه نورد، کمتر خواهد شد.

میز انتقال تختال، تختال فرآوری‌شده تا این مرحله را به دستگاه برش برای کاهش طول و عرض ورق در ابعاد استاندارد و برش‌زنی مقطع، منتقل می‌کند.

چون ورق هنوز هم احتمال اکسیداسیون دمای بالا دارد و در سطحش پوسته‌های اکسیدی ایجاد می‌شود، به پوسته‌شکنی ثانویه نیز نیاز دارد. نورد پایانی را می‌توان آخرین مرحله در پروسه نورد گرم دانست که آخرین تغییر ابعاد مطلوب را به ما می‌دهد. در پایان تمامی این مراحل، چون ورق هنوز هم گرم است با پاشش آب، خنک‌سازی آن انجام می‌گیرد و آماده بسته‌بندی می‌شود.

تولید ورق فولادی سرد

هدف از نورد سرد روی ورق تولیدی نورد گرم، کاهش ضخامت بیشتر و ایجاد سطحی براق و تمیزتر است. اسیدشویی به تمیزسازی سطح ورق فولادی کمک می‌کند. اگرچه ورق اسیدشویی‌شده، خود به عنوان یک محصول نهایی به فروش می‌رسد. اما برای سایر تولیدات زیرمجموعه ورق سرد، این ورق تحت نورد با غلطک قرار می‌گیرد.

کلاف خام، فرآیندهای نورد پوسته‌ای، چرخه بازیافت و اصلاح را در ادامه مسیر تجربه می‌کند. در نهایت بنا به سفارش مشتری، ابعاد ورق با برش‌دهی تعیین می‌شود.

برای مصارف خاص‌تر لازم است روی سطح ورق فولادی پوشش‌دهی انجام گیرد. ورق گالوانیزه، قلع‌اندود و رنگی از جمله این ورق‌ها می‌باشند. بهبود خواص سطحی چون مقاومت به خوردگی و زیباسازی ظاهری، نتیجه این فرآیند است. فلز قلع و روی از انواع فلزاتی هستند که به‌عنوان پوشش روی سطح ورق می‌نشینند.

تولیدکنندگان ورق فولادی

تامین‌کننده داخلی

تولیدکنندگان ورق فولادی به غیر از ورق استیل در انواع مختلفش، تامین‌کننده نیاز صنعت داخلی در بحث ورق هستند. شاخص‌ترین کارخانه‌های تولید کننده ورق در داخل،فولاد مبارکه اصفهان، مجتمع فولاد گیلان، اکسین اهواز و فولاد کاویان هستند.

تولیدات ورق فولاد در کارخانه فولاد مبارکه اصفهان، ورق سیاه، آجدار، گالوانیزه و رنگی است. ضخامت‌ها، روش تولید و گرید تمامی این محصولات مشخص و قابل ارائه به خریدار است.

تولیدات ورق فولاد در مجتمع فولاد گیلان، ورق گرم، سرد و گالوانیزه می‌باشد. استفاده از تکنولوژی روز دنیا و  پیروی از استانداردهای تولید، منجر به ارائه محصولاتی با کیفیت بالا از این واحد تولیدی شده است.

تولیدات ورق فولادی در مجتمع فولاد اکسین اهواز، ورق A283 و A516 اکسین می‌باشد. این محصولات در مصارف گوناگونی چون نفت و گاز، پتروشیمی، صنایع اتومبیل‌سازی و حمل و نقل دریایی مورد استفاده‌اند.

مجتمع فولاد کاویان، ورق سیاه کاویان از گروه ورق گرم با ضخامت مشخص و در دو نوع رول‌شده و شیت وجود دارد.

تامین‌کننده خارجی

انواع مختلف ورق استیل از خارج از کشور وارد می‌شود. کشورهایی چون چین، تایوان، کره جنوبی و هند از عمده تولید و صادرکنندگان انواع مقاطع فولادی به سراسر دنیا هستند. عمدتا واردات ورق فولادی از نوع استیل از کارخانه‌های تیسکو چین، وایسی تایوان، تسکو استیل کره جنوبی، پوسکو کره و ویراج هند انجام می‌گیرد.

نمودار تغییرات قیمت ورق فلزی در ۹ ماهه نخست سال جاری

با بررسی و نگاهی کلی به آرشیو قیمتی شرکت آیرومارت می‌توان روند تغییرات قیمت ورق فولادی را در اکثر ماه‌های سال صعودی یافت. نوسانات قیمت دلار که بیشتر صعود آن را شاهد بودیم و افت مقطعی این روند را غیر یکنواخت می‌کرد. افزایش هزینه‌های تولید در انواع ورق فولادی غیر از نوع استیل در بخش تولید داخلی و واردات استیل، بسته‌بندی و حمل و نقل و عرضه به بازار، متعاقبا باعث تلاطم در بازار فولاد بخصوص قیمت ورق گردیده که شامل افت و خیزهایی جزئی و بطور کلی روند صعودی است.

در ادامه شاهد نمودار روز قيمت ورق در ۹ ماهه نخست سال جاری مطابق با داده‌های قیمتی ارائه‌شده توسط شرکت بازرگانی آیرومارت هستید.

تامین ورق فولادی و استعلام قیمت آن

بازرگانی فولاد آیرومارت امکان رؤیت بار انواع ورق فولادی در تمامی دسته‌بندی‌های کلی و جزئی قبل‌از خرید در اختیار مشتری قرار می‌دهد. هم‌چنین انجام کلیه امور بازرسی و خدمات آزمایشگاهی، با همکاری واحد راه‌اندازی شده توسط آیرومارت در دانشگاه علم و صنعت امکان‌پذیر است.

با مطالعه این مقاله با انواع ورق فولادی، کاربردهایش و فرآیند تولید ورق به‌طور کامل آشنا شدید. در صورتی که در ساخت سازه‌های خود به این مقطع نیاز دارید، می‌توانید از آیرومارت کمک بگیرید. آیرومارت تامین کننده تمامی مقاطع فولادی می‌باشد. برای آگاهی از قیمت تمامی مقاطع فولادی مثل قیمت ورق با مشاوران ما در تماس حاصل فرمایید.

۳ دی ۱۳۹۹ رویا سبزعلی ۰
به اشتراک‌ گذاری
چند مطلب مرتبط:
نظرات کاربران